نوروز با طعم صدا و موج انفجار

در این ویژه برنامه مروری داریم بر خاطرات نوروزی آمیخته با جنگ، با ناصر زراعتی، علیرضا مجلل و شماری از همکاران رادیو فردا.

 

ده‌ها هزار نفر در پراگ در اعتراض به دولت جدید جمهوری چک تظاهرات کردند

ده‌ها هزار نفر از شهروندان جمهوری چک در پراگ در اعتراض به سیاست‌های دولت آندری بابیش به خیابان‌ها آمدند و در یکی از بزرگ‌ترین تجمع‌های ضددولتی این کشور از سال ۲۰۱۹ شرکت کردند.

این تظاهرات روز شنبه یکم فروردین در محوطه‌ای مشرف به مرکز تاریخی پراگ برگزار شد و برگزارکنندگان شمار شرکت‌کنندگان را بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار نفر اعلام کردند، هرچند این رقم به‌طور مستقل تأیید نشده است.

معترضان از ساعت‌ها پیش از آغاز برنامه در محل حاضر شدند و بسیاری از آنان پرچم‌های جمهوری چک و اتحادیهٔ اروپا را در دست داشتند.

نخست‌وزیر جمهوری چک که یک بازرگان میلیاردر است، از ماه دسامبر گذشته بار دیگر به قدرت بازگشته و دولتی ائتلافی با حضور احزاب راست‌گرا و راست‌ افراطی تشکیل داده است.

معترضان دولت بابیش را به «تکبر ناشی از قدرت» متهم کرده و نسبت به برخی سیاست‌های او ابراز نگرانی کردند؛ از جمله کاهش بودجهٔ دفاعی، تغییر در شیوهٔ تأمین مالی رسانه‌های عمومی و احتمال تضعیف استقلال این رسانه‌ها.

گروه برگزارکنندهٔ این تجمع که «میلیون لحظه برای دموکراسی» نام دارد، همچنین دولت را به کم‌اهمیت جلوه دادن تهدید ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین متهم کرده است. برخی از معترضان از سیاست خارجی دولت نیز انتقاد کردند و گفتند که عدم حمایت نظامی از اوکراین می‌تواند موقعیت این کشور را در اتحادیهٔ اروپا و ناتو تضعیف کند.

برخی معترضان در گفت‌وگو با خبرگزاری‌های بین‌المللی از تلاش دولت برای تأثیرگذاری بر رسانه‌های آزاد اظهار نگرانی کردند. معترضان دیگری نیز هشدار دادند که جمهوری چک ممکن است مسیر کشورهایی مانند مجارستان و اسلواکی را در پیش بگیرد که در سال‌های اخیر بر سر حاکمیت قانون با اتحادیهٔ اروپا دچار تنش شده‌اند.

در این تجمع همچنین از تومیو اوکامورا، از چهره‌های سیاسی راست‌گرا، انتقاد شد. او و نخست‌وزیر به دلیل برخورداری از مصونیت پارلمانی در برابر پرونده‌های قضایی مورد انتقاد مخالفان قرار دارند.

به‌گفتهٔ مخالفان، بابیش در پرونده‌ای مرتبط با سوءاستفاده از یارانه‌های اتحادیه اروپا متهم است و اوکامورا نیز با اتهاماتی از جمله نفرت‌پراکنی مواجه بوده است. به همین دلیل، حضور همزمان آن‌ها در قدرت و برخورداری از مصونیت پارلمانی، به یکی از محورهای انتقاد معترضان تبدیل شده است.

منتقدان می‌گویند کاهش هزینه‌های دفاعی در بودجهٔ سال ۲۰۲۶ این کشور، آن را از رسیدن به حداقل سهم دو درصدی تعیین‌شده از سوی ناتو بازمی‌دارد. همچنین برنامه‌های دولت برای تغییر در ساختار تأمین مالی تلویزیون عمومی و سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین مربوط به سازمان‌های غیردولتی، نگرانی‌هایی دربارهٔ محدود شدن فضای مدنی ایجاد کرده است.

در مقابل، دولت آندری بابیش این انتقادها را رد کرده و تأکید می‌کند که سیاست‌هایش، از جمله بازنگری در بودجه دفاعی و تغییرات پیشنهادی در ساختار رسانه‌های عمومی، با هدف کارآمدتر کردن هزینه‌های دولت و حفظ منافع ملی اتخاذ شده است.

در هفته‌های اخیر، تنش‌ها میان دولت و پتر پاول، رئیس‌جمهور این کشور و فرمانده پیشین ناتو، نیز افزایش یافته است.

در نظام سیاسی جمهوری چک، رئیس‌جمهور نقشی عمدتاً تشریفاتی دارد، اما در برخی موارد از جمله انتصاب وزیران می‌تواند در روند تشکیل دولت تأثیرگذار باشد. اختلاف‌نظر میان رئیس‌جمهور و دولت بر سر انتصاب برخی وزیران و سیاست‌های دفاعی از محورهای این تنش بوده است.

جنبش «میلیون لحظه برای دموکراسی» پیش‌تر نیز در سال ۲۰۱۹ تظاهراتی گسترده علیه بابیش برگزار کرده بود که بیش از ۲۰۰ هزار نفر در آن شرکت کردند. در ماه فوریهٔ امسال نیز تجمعی در حمایت از رئیس‌جمهور در پراگ برگزار شد که حدود ۹۰ هزار نفر در آن شرکت کردند.

 

بیش از ۲۰ کشور از آمادگی برای بازگرداندن امنیت کشتیرانی به تنگه هرمز خبر دادند

نمای هوایی از تنگهٔ هرمز

بیش از ۲۰ کشور روز شنبه اول فروردین اعلام کردند که برای تضمین عبور ایمن از تنگهٔ هرمز مشارکت خواهند کرد و اقدام ایران در «بستن» این آبراه حیاتی را محکوم کردند.

در بیانیهٔ مشترک ۲۲ کشور، که عمدتاً اروپایی هستند اما امارات متحده عربی، بحرین و ژاپن را نیز شامل می‌شوند، آمده است: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاش‌های مناسب جهت تضمین عبور ایمن از تنگه اعلام می‌کنیم. از تعهد کشورهایی که در حال برنامه‌ریزی‌های مقدماتی هستند استقبال می‌کنیم».

آن‌ها همچنین افزودند: «ما به‌شدت حملات اخیر ایران به کشتی‌های تجاری غیرنظامی در خلیج فارس، حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله تأسیسات نفت و گاز، و بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز توسط نیروهای ایرانی را محکوم می‌کنیم».

کشورهایی که این بیانیه را امضا کرده‌اند عبارتند از: امارات متحده عربی، بریتانیا، فرانسه، ژاپن، آلمان، ایتالیا، هلند، کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، رومانی، بحرین، لیتوانی و استرالیا.

بیشتر در این باره:

آیا آمریکا می‌تواند از بازار جهانی انرژی در برابر ایران محافظت کند؟

این کشورها با استقبال از تصمیم آژانس بین‌المللی انرژی برای صدور مجوز آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت اعلام کردند که اقدامات دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی انجام خواهند داد، «از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید».

تنگهٔ هرمز که ۲۰ درصد نفت صادراتی و حدود ۳۵ درصد گاز طبیعی جهان از آن عبور می‌کند، از زمان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، مسدود شده است.

این در حالی است که وزیر خارجۀ ایران روز جمعه از آمادگی تهران برای تسهیل عبور کشتی‌های ژاپن و برخی دیگر از کشورها از تنگۀ هرمز خبر داد.

عباس عراقچی در گفت‌وگویی تلفنی با خبرگزاری کیودوی ژاپن، مدعی شد که ایران «تنگۀ هرمز را نبسته و این آبراه باز است». دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی در این گفت‌وگو هم تأکید کرد که «ایران به‌دنبال آتش‌بس نیست، بلکه خواهان پایان کامل، جامع و پایدار جنگ است».

وزیر خارجۀ جمهوری اسلامی با این ادعا که ایران تنگۀ هرمز را نبسته، بلکه‌ «صرفاً محدودیت‌هایی را برای شناورهای متعلق به کشورهای درگیر حمله به ایران وضع کرده است»، گفته تهران به عبور کشتی‌های دیگر کشورها کمک می‌کند.

به‌ گزارش خبرگزاری کیودو، عباس عراقچی ادعا کرده که ایران آماده است که عبور امن شناورهای کشورهایی همچون ژاپن را «در صورت هماهنگی با تهران»، تضمین کند.

ژاپن برای تأمین ۹۰ درصد از نفت خام مورد نیازش، به خاورمیانه متکی است؛ نفتی که بخش عمده‌اش از تنگۀ هرمز عبور می‌کند.

در حال حاضر، صدها کشتی در خلیج فارس گرفتار شده‌اند و این موضوع موجب بالا رفتن شدید قیمت نفت در جهان تا بیش از ۵۰ درصد شده است. قیمت گاز طبیعی هم تا ۹۳ درصد بالا رفته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آخرین موضع‌گیری خود در مورد وضعیت تنگۀ هرمز شامگاه جمعه گفت این آبراه حیاتی باید از سوی کشورهایی که از آن استفاده می‌کنند، نگهبانی و مراقبت شود.

او تأکید کرد ایالات متحده در حال نزدیک شدن به اهداف خود در این جنگ است و دولت او مشغول بررسی کاستن تدریجی از عملیات نظامی در قبال حکومت ایران است.

 

قطع سراسری برق بار دیگر کوبا را در تاریکی فرو برد

هاوانا، پایتخت کوبا، شامگاه شنبه یکم فروردین

کوبا روز شنبه برای دومین بار در کمتر از یک هفته با قطع کامل برق در سراسر کشور مواجه شد؛ بحرانی که مقام‌های این کشور آن را به کمبود سوخت و فشارهای ناشی از محدودیت‌های آمریکا نسبت می‌دهند.

وزارت انرژی کوبا اعلام کرد که روز شنبه یکم فروردین، حوالی ساعت ۱۸:۳۰ به وقت محلی، «قطع کامل» در شبکهٔ برق ملی رخ داده و تلاش‌ها برای بازگرداندن برق آغاز شده است. این در حالی است که تنها پنج روز پیش نیز قطعی مشابهی کل کشور را در تاریکی فرو برده بود.

به گزارش خبرگزاری‌ها، این سومین اختلال گسترده در شبکهٔ برق کوبا طی ماه جاری است. پیش‌تر نیز در اوایل ماه جاری، از کار افتادن یک نیروگاه بزرگ حرارتی باعث فروپاشی بخش عمده‌ای از شبکه شده بود.

زیرساخت‌های فرسوده و کمبود شدید سوخت برای تولید برق از عوامل اصلی این بحران عنوان شده‌اند. در برخی مناطق کوبا، خاموشی‌های روزانه تا ۲۰ ساعت نیز گزارش شده است.

این وضعیت پس از آن تشدید شد که ایالات متحده، در پی تحولات سیاسی در ونزوئلا و کنار رفتن نیکولاس مادورو، صادرات نفت این کشور به کوبا را متوقف کرد. ونزوئلا پیش از این یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان نفت کوبا بود.

بیشتر در این باره:

ترامپ: فکر می‌کنم افتخار گرفتن کوبا نصیب من خواهد شد

دولت دونالد ترامپ همچنین تهدید کرده است کشورهایی را که به کوبا نفت بفروشند، با تعرفه‌های تنبیهی مواجه خواهد کرد. در همین حال، مکزیک نیز ارسال نفت به کوبا را متوقف کرده است.

در پی این بحران، واردات نفت به کوبا از اوایل ژانویه متوقف شده و علاوه بر بخش انرژی، صنعت گردشگری و پروازها نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.

هم‌زمان، نارضایتی عمومی در این کشور افزایش یافته و گزارش‌هایی از اعتراض‌ها و تخریب برخی ساختمان‌های دولتی منتشر شده است.

در همین حال، کوبا اعلام کرده آماده گفت‌وگو با آمریکا است، اما تأکید کرده که ساختار سیاسی این کشور قابل مذاکره نیست. رئیس‌جمهور کوبا نیز هشدار داده که هرگونه اقدام خارجی با «مقاومت شدید» روبه‌رو خواهد شد.

به نوشته خبرگزاری فرانسه، با ادامه بحران، گزارش‌هایی از حرکت نفتکش‌هایی حامل سوخت روسیه به سوی کوبا منتشر شده، هرچند وضعیت نهایی این محموله‌ها هنوز مشخص نیست.

کوبا مدت‌هاست که تحریم تجاری ایالات متحده را دلیل شکست‌های اقتصادی از جمله شبکه برق ناکارآمد خود دانسته و آن را سرزنش می‌کند، در حالی که واشنگتن به نوبه خود این شکست‌ها را به اقتصاد دستوری به سبک شوروی در کوبا نسبت داده است.

بیشتر در این باره:

در کوبا چه خبر است و آیا آمریکا مداخله نظامی می‌کند؟

بیشتر در این باره:

حملهٔ معترضان به دفتر حزب کمونیست در کوبا در پی قطعی مکرر برق و کمبود مواد غذایی

 

ترامپ: اگر تنگهٔ هرمز ظرف ۴۸ ساعت باز نشود، نیروگاه‌های ایران را نابود می‌کنیم

رئیس‌جمهور ایالات متحده بامداد یکشنبه دوم فروردین تهدید کرد اگر ایران ظرف «۴۸ ساعت» تنگهٔ هرمز را «به‌طور کامل و بدون تهدید» باز نکند، آمریکا نیروگاه‌های این کشور را «نابود» خواهد کرد.

دونالد ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، «تروث سوشال»، نوشت: «اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت از همین لحظه، تنگهٔ هرمز را به‌طور کامل و بدون هیچ‌گونه تهدیدی باز نکند، ایالات متحدهٔ آمریکا نیروگاه‌های مختلف آن را هدف قرار داده و نابود خواهد کرد، و این کار را از بزرگ‌ترین نیروگاه آغاز می‌کند.»

در واکنش به این تهدید، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی تهدید کردند که ایران دست به اقدام متقابل علیه زیرساخت‌های منطقه خواهد زد.

سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا در بیانیه‌ای که خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه آن را منتشر کردند، اعلام کرد: «چنانچه دشمن به زیرساخت‌های سوخت و انرژی حمله کند، تمام زیرساخت‌های انرژی، فناوری اطلاعات و آب‌شیرین‌کن متعلق به آمریکا و رژیم در منطقه، هدف قرار خواهد گرفت.»

دونالد ترامپ پیام خود را ساعت ۲۳:۴۴ به وقت گرینویچ در ۲۱ مارس منتشر کرد. بر این اساس، او به ایران تا ساعت ۲۳:۴۴ دوشنبه ۲۳ مارس (برابر با سه‌شنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۱۴ بامداد به وقت تهران)، برای بازگشایی تنگه هرمز مهلت داده است.

تنگهٔ هرمز از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان که حدود یک‌پنجم صادرات جهانی نفت خام و گاز مایع از آن عبور می‌کند، عملاً از روز آغاز جنگ در ۹ اسفند مسدود شده و تنش‌ها بر سر کنترل آن افزایش یافته است.

در حال حاضر، صدها کشتی در خلیج فارس گرفتار شده‌اند و این موضوع موجب بالا رفتن شدید قیمت نفت در جهان تا بیش از ۵۰ درصد شده است. قیمت گاز طبیعی هم تا ۹۳ درصد بالا رفته است.

بازارهای جهانی نیز بار دیگر به این بحران واکنش نشان داده‌اند و بهای نفت برنت دریای شمال از ۱۰۵ دلار در هر بشکه فراتر رفته است؛ روندی که نگرانی‌ها دربارهٔ پیامدهای اقتصادی گستردهٔ این تنش برای اقتصاد جهانی را افزایش داده است.

تهدید جدید دونالد ترامپ در حالی است که او شامگاه جمعه در آخرین موضع‌گیری خود در مورد وضعیت تنگهٔ هرمز گفته بود این آبراه حیاتی باید توسط کشورهایی که از آن استفاده می‌کنند، نگهبانی و مراقبت شود.

او همچنین تأکید کرده بود ایالات متحده در حال نزدیک شدن به اهداف خود در این جنگ است و دولت او مشغول بررسی کاستن تدریجی از عملیات نظامی در قبال حکومت ایران است.

در همین حال، روز شنبه ۲۲ کشور از جملهٔ بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، کرهٔ جنوبی، استرالیا، امارات متحدهٔ عربی و بحرین، «بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز توسط نیروهای ایرانی» را محکوم و اعلام کردند که برای تضمین عبور ایمن از تنگهٔ هرمز مشارکت خواهند کرد.

همزمان، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرده است که این هفته با استفاده از بمب‌های سنگرشکن، یک تأسیسات زیرزمینی ساحلی ایران را هدف قرار داده و توانایی این کشور برای تهدید کشتیرانی در این آبراه راهبردی را کاهش داده است.

روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در گفت‌وگوی تلفنی با خبرگزاری کیودوی ژاپن، مدعی شد که ایران «تنگۀ هرمز را نبسته و این آبراه باز است و صرفاً محدودیت‌هایی را برای شناورهای متعلق به کشورهای درگیر حمله به ایران وضع کرده است».

او در عین حال تأکید کرد که «ایران به‌دنبال آتش‌بس نیست، بلکه خواهان پایان کامل، جامع و پایدار جنگ است».

روز یکشنبه خبرگزاری حکومتی مهر هم به‌نقل از نماینده ایران در سازمان دریانوردی سازمان ملل تأکید کرد تنگه هرمز به‌جز برای کشتی‌های مرتبط با «دشمنان ایران» به روی سایر شناورها باز است. او در عین حال افزود که عبور از این آبراه «از طریق هماهنگی امنیتی با تهران امکان‌پذیر خواهد بود».

این تحولات پس از آن رخ می‌دهد که ایران در واکنش به حمله به تأسیسات هسته‌ای خود در نطنز در روز شنبه دست‌کم دو حملهٔ موشکی به جنوب اسرائیل انجام داد.

این موشک‌ها با عبور از سامانه‌های دفاعی اسرائیل به شهرهای عراد و دیمونا اصابت کردند و بیش از ۱۰۰ نفر را زخمی کردند. اسرائیل نیز اعلام کرده است در پاسخ، حملات تازه‌ای را علیه تهران آغاز کرده است.

بیشتر در این باره:

بیش از ۲۰ کشور از آمادگی برای بازگرداندن امنیت کشتیرانی به تنگه هرمز خبر دادند

 

ادامه حملات ایران به کشورهای خلیج فارس همزمان با نگرانی‌ها از تبعات ضرب‌الاجل ترامپ

همزمان با ادامۀ حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حاشیۀ خلیج فارس در یکشنبه شب و بامداد دوشنبه سوم فروردین ۱۴۰۵، وزارت دفاع عربستان اعلام کرد دو موشک بالستیک ایرانی به سمت ریاض، پایتخت این کشور شلیک شد.

به گفته وزارت دفاع عربستان یکی از این موشک‌ها رهگیری شد و دیگری در منطقه‌ای خالی از سکنه سقوط کرد.

صبح روز دوشنبه قرارگاه خاتم‌الانبیا تأیید کرد که به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در الخرج عربستان با موشک‌های بالستیک حمله کرده است.

در بحرین، امارات متحده عربی و کویت هم آژیرهای هشدار حمله هوایی به صدا درآمد و وزارت دفاع امارات از رهگیری چند موشک و پهپاد خبر داد. مقام‌های امارات ساعاتی پیش از حملات تازه گفته بودند در شارجه بر اثر سقوط ترکش‌های ناشی از رهگیری یک موشک، یک شهروند هندی زخمی شده است.

حملات ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس در حالی ادامه پیدا کرده است که ضرب‌الاجل دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به مقام‌های جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز روز دوشنبه به پایان می‌رسد. آقای ترامپ گفته است که در صورت باز نشدن تنگه هرمز نیروگاه‌های ایران هدف حمله قرار خواهد داد.

در همین باره روزنامه وال‌استریت جورنال روز دوشنبه ۳ فروردین به نقل از برخی مقام‌های مطلع نوشت که «کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به دولت آمریکا هشدار داده‌اند که هدف قرار دادن نیروگاه‌های برق ایران می‌تواند به اقدامات تلافی‌جویانه از سوی ایران منجر شود؛ اقدامی که تأسیسات انرژی و آب این کشورها را در معرض خطر قرار داده و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند.»

این روزنامه افزود که «این مقام‌ها همچنین گفته‌اند که مسئولان چند کشور منطقه در روزهای اخیر از این موضوع خشمگین بوده‌اند که با وجود صرف زمان و هزینه‌های قابل توجه، نفوذی بر تصمیم‌گیری‌های دولت آمریکا ندارند.»

پیش از وال‌استریت جورنال، روزنامه اسرائیلی جروزالم پست نیز در بخشی از یک گزارش خود نوشته بود که چند کشور خلیج فارس از رئیس جمهوری آمریکا «خواسته‌اند» به نیروگاه‌های ایران حمله نکند.

جمهوری اسلامی گفته است که در صورت اجرای تهدید دونالد ترامپ، تأسیسات انرژی در کشورهای منطقه را هدف قرار خواهد داد.

سپاه پاسداران صبح روز دوشنبه در بیانیه‌ جدیدی بار دیگر نسبت به اجرا کردن تهدیدش درباره حملۀ تلافه‌جویانه به نیروگاه‌های برق کشورهای منطقه و اسرائیل و «زیرساخت‌های اقتصادی و صنعتی و انرژی که آمریکایی‌ها سهامدار آن هستند» هشدار داد.

روزنامه «جروزالم پست» در گزارش خود نوشته بود که چندین کشور حوزۀ خلیج فارس بیم آن دارند که ایران در حملاتش علاوه بر زیرساخت‌های انرژی، به تأسیسات آب‌شیرین‌کن این کشورها هم حمله کند.

در همین ارتباط خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران روز دوشنبه اقدام به انتشار اسامی ۱۱ نیروگاه و تاسیسات آب‌شیرین‌کن در کشورهای کویت، امارات، عربستان، اردن، بحرین و قطر کرد و نوشت این مراکز «نقش حیاتی در تأمین نیازهای اساسی جمعیت و صنایع منطقه دارند.»

در همین حال به نوشتۀ جروزالم پست، ایران در پی نگرانی از واکنش مستقیم نظامی عربستان سعودی، دامنه حملات خود به این کشور را کاهش داده است.

دو منبع به این روزنامه گفته‌اند که مقام‌های ایرانی بر این باورند ادامه حملات گسترده می‌تواند عربستان را به اقدام نظامی مستقیم علیه ایران وادار کند؛ اقدامی که تاکنون از آن خودداری شده است.

بر اساس این گزارش، از زمان آغاز درگیری‌ها، ایران بیش از ۴۳۰ موشک و پهپاد به سمت عربستان شلیک کرده است. بیشتر این حملات مناطق نفت‌خیز در استان شرقیه و میدان نفتی شیبه را هدف قرار داده و موشک‌ها نیز عمدتاً به سوی منطقه الخرج، محل پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در نزدیکی ریاض، شلیک شده‌اند.

به گفته این منابع، مقام‌های سعودی در هفته‌های اخیر به‌صراحت هشدار داده‌اند که حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، به‌ویژه تأسیسات برق و آب‌شیرین‌کن‌ها، «خط قرمز» این کشور است و در صورت هدف قرار گرفتن، پاسخ نظامی خواهند داد.

گزارش‌ها حاکی است که عربستان به‌تازگی اجازه استفاده از پایگاه‌های خود را به ارتش آمریکا برای عملیات علیه ایران داده است.

گزارش «جروزالم پست» همچنین می‌افزاید که ایران تصمیم گرفته از هدف قرار دادن قطر خودداری کند، اما حملات به کویت، بحرین و امارات متحده عربی «طبق روال ادامه خواهد یافت.»

در بیانیه روز دوشنبه روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خطاب به دونالد ترامپ آمده که «شما بیمارستان ما را زدید ما چنین کاری نکردیم، مراکز امداد ما را زدید چنین کاری نکردیم، مدارس ما را زدید ما چنین نکردیم، اما برق را بزنید برق را خواهیم زد.»

ادعای سپاه پاسداران در این بیانیه درحالی مطرح می‌شود که اکثریت کشورهای همسایه ایران از حملات «عمدی» موشکی و پهپادی ایران به مناطقه مسکونی و غیرنظامی خبر می‌دهند که اگر اکثریت آن از سوی این کشورها رهگیری نمی‌شد ویرانی و تلفات زیادی در بین شهروندان غیرنظامی به‌بار می‌آورد.

 

میراث فرهنگی ایران زیر ضرب جنگ و بی‌توجهی و تعرض ساختاری حکومت

میراث فرهنگی ایران این روزها آسیب‌دیده از دو سو است؛ از یک‌ سو حملات آمریکا و اسرائیل که تا کنون به بیش از ۱۰۰ بنای تاریخی خسارت زده و از سوی دیگر سال‌ها بی‌توجهی و یا تعرض نهادهای حکومتی که به آسیبی مزمن تبدیل شده است.

وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران ۲۶ اسفند پارسال اعلام کرد که شمار آثار تاریخی و فرهنگی آسیب‌دیده در پی حملات نظامی اخیر به ۱۰۸ اثر رسیده است.

این وزارتخانه می‌گوید استان تهران با آسیب به ۶۰ اثر تاریخی، بیشترین خسارت را متحمل شده و پس از آن اصفهان با ۱۹ اثر و کردستان با ۱۲ اثر قرار دارند.

در حملاتی که شامگاه همان روز به تهران انجام شد، بخش‌هایی از کاخ سعدآباد بر اثر موج انفجار آسیب دید. پیش‌تر نیز گزارش شده بود که مجموعه‌هایی چون کاخ گلستان و کاخ چهل‌ستون اصفهان، که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند، از موج حملات و انفجارها آسیب دیده‌اند.

یونسکو، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها نسبت به آسیب دیدن آثار تاریخی در ایران و کشورهای منطقه ابراز نگرانی کرد. این سازمان از طرف‌های درگیر خواست «تمام اقدامات احتیاطی ممکن را برای جلوگیری از آسیب به میراث فرهنگی و تاریخی جهان انجام دهند.»

این نهاد بین‌المللی همچنین اعلام کرد که به‌شدت نگران تأثیر جنگ بر بناهای تاریخی «حفاظت‌شده‌ای» است که برای «هویت ایرانی و تاریخ جهان» اهمیت دارند. سازمان بین‌المللی «سپر آبی» نیز تخریب میراث فرهنگی را اقدامی «برگشت‌ناپذیر» توصیف کرده و هشدار داده است که نابودی این آثار، هویت و حافظهٔ مشترک تمدن‌ها را از میان می‌برد.

پیش از این واکنش‌ها، مقام‌های جمهوری اسلامی نیز نسبت به آسیب دیدن میراث فرهنگی در جریان جنگ اخیر ابراز نگرانی کرده و خواستار توجه مجامع بین‌المللی شده بودند. با این حال، این موضع‌گیری‌ها در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از همین بناها در چهار دههٔ گذشته بارها با بی‌توجهی و تعرض نهادهای حکومتی روبه‌رو بوده‌اند.

آسیب جنگ و ضعف حفاظت در داخل

تشدید درگیری‌ها و موج انفجار حملات هوایی به بناهایی چون کاخ گلستان، کاخ چهل‌ستون، قلعهٔ فلک‌الافلاک، کاخ سعدآباد و شماری دیگر از بناهای تاریخی آسیب وارد کرده است. مقام‌های جمهوری اسلامی این وضعیت را «جنایتی علیه هویت، حافظهٔ تاریخی و روح یک ملت» توصیف کرده‌اند.

با این حال، کارنامهٔ داخلی جمهوری اسلامی در حوزهٔ حفاظت از میراث فرهنگی، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. در جریان جنگ ۱۲ روزه، نبود آمادگی برای حفاظت از آثار تاریخی به‌وضوح آشکار شد؛ از جمله زمانی که مشخص شد ایران فاقد «فهرست قرمز آثار تاریخی» است.

احمد محیط‌طباطبایی، رئیس کمیتهٔ ملی موزه‌های ایران (ایکوم)، تیرماه ۱۴۰۴ هشدار داده بود که در شرایط جنگ یا بی‌ثباتی، «فهرست قرمز» مهم‌ترین ابزار حفاظت از اشیای تاریخی است و در ایران معمولاً پس از وقوع بحران‌ها تهیه می‌شود.

«فهرست قرمز آثار تاریخی» در واقع ابزاری تخصصی برای شناسایی، اولویت‌بندی و حفاظت از مهم‌ترین آثار فرهنگی هر کشور در شرایط بحرانی است. این فهرست در موقعیت‌هایی مانند جنگ، ناآرامی‌های اجتماعی یا بلایای طبیعی کاربرد دارد و به نهادهای داخلی و بین‌المللی کمک می‌کند تا به‌سرعت تصمیم بگیرند کدام آثار باید در اولویت حفاظت، جابه‌جایی، ثبت اضطراری یا مراقبت ویژه قرار گیرند.

این فهرست همچنین نقش مهمی در جلوگیری از قاچاق آثار تاریخی دارد، زیرا امکان شناسایی سریع اشیای سرقت‌شده و پیگیری بین‌المللی آن‌ها را فراهم می‌کند. به همین دلیل، در بسیاری از کشورها تهیه و به‌روزرسانی آن بخشی از برنامه‌های مدیریت بحران فرهنگی محسوب می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد مرحلهٔ نخست این طرح در ایران با همکاری یونسکو انجام شده، اما ادامهٔ آن، از جمله تدوین نسخهٔ نهایی و انتشار عمومی، به دلیل کمبود بودجه متوقف مانده است.

«سپر آبی» و خلأهای بین‌المللی

هم‌زمان با حملات اخیر، موضوع عدم عضویت ایران در سازمان بین‌المللی «سپر آبی» نیز مطرح شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تاکنون اقدام مؤثری برای پیوستن ایران به این نهاد صورت نگرفته است.

«سپر آبی» شبکه‌ای بین‌المللی برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان جنگ، بلایای طبیعی و بحران‌ها است که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شد. این سازمان از همکاری چهار نهاد اصلی تشکیل شده است: شورای بین‌المللی موزه‌ها، شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها، فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های کتابداری و شورای بین‌المللی آرشیوها.

مأموریت «سپر آبی» ایجاد یک شبکهٔ هماهنگ جهانی برای حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحران است. این سازمان با دولت‌ها، نیروهای نظامی و نهادهای فرهنگی همکاری می‌کند تا از آسیب به آثار تاریخی جلوگیری شود و در صورت وقوع بحران، امکان واکنش سریع و مؤثر فراهم باشد.

نشان «سپر آبی» که در جریان جنگ اخیر در کنار برخی بناهای تاریخی نصب شد، علامتی بین‌المللی و معادل فرهنگی «صلیب سرخ» به شمار می‌رود. این نشان بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه روی بناها و مکان‌های فرهنگی نصب می‌شود تا در زمان جنگ به‌عنوان «آثار تحت حفاظت» شناخته شوند.

با وجود این، ایران با داشتن صدها بنای تاریخی و ده‌ها اثر ثبت‌شده در فهرست جهانی یونسکو، هنوز عضو این شبکه نیست. تلاش‌هایی در دولت حسن روحانی برای پیوستن به این سازمان انجام شد، اما نیمه‌کاره رها شد و پس از جنگ ۱۲ روزه هم با وجود تأکید بر پیوستن ایران به «سپر آبی»، فعالیت مؤثری در این زمینه انجام نشد.

با این اوصاف، پس از آسیب به کاخ گلستان در حملات هوایی ۱۱ اسفند، مقام‌های جمهوری اسلامی بدون عضویت رسمی در این شبکه، اقدام به نصب نشان «سپر آبی» بر روی برخی بناها کردند و از یونسکو خواستند محوطه‌های ثبت جهانی ایران را تحت «حفاظت تقویت‌شده» قرار دهد؛ اقدامی که برخی فعالان میراث فرهنگی آن را «نوشدارو پس از مرگ سهراب» توصیف کردند.

تعرض‌های داخلی به میراث فرهنگی

وزارت میراث فرهنگی آسیب به بناهای تاریخی در جنگ اخیر را «تهدیدی علیه حافظهٔ تاریخی بشریت» دانسته است. با این حال، در ۴۷ سال گذشته، حریم بسیاری از آثار تاریخی ایران بارها از سوی نهادهای حاکمیتی و شهرداری‌ها مورد تعرض قرار گرفته است.

از جملهٔ این موارد می‌توان به مجموعهٔ کاخ گلستان، برج آزادی، تئاتر شهر، خانه‌های تاریخی تهران، میدان نقش جهان، چغازنبیل، تخت جمشید، قلعهٔ فلک‌الافلاک، سازه‌های آبی شوشتر و بافت‌های تاریخی شیراز و کرمان اشاره کرد.

در آذرماه گذشته، صدور مجوز گودبرداری برای پروژهٔ «مروی‌سنتر» در حریم درجهٔ یک کاخ گلستان خبرساز شد. این پروژه خطر خروج این اثر از فهرست میراث جهانی و همچنین فرونشست زمین را افزایش داد.

این پروژه در نهایت با فشار فعالان میراث فرهنگی و ورود وزیر میراث فرهنگی به‌طور موقت متوقف شد، اما سرنوشت آن در صورت نبود اعتراض‌ها مشخص نیست.

پیش از آن نیز تخریب خانهٔ «امین‌لشکر» در محلهٔ پامنار و تعرض به حریم تئاتر شهر و برج آزادی مورد انتقاد فعالان قرار گرفته بود.

از تخت جمشید تا شوش؛ الگوی تکرارشونده

تعرض به میراث فرهنگی محدود به تهران نبوده است. مهرماه ۱۴۰۴ گزارش‌هایی دربارهٔ الحاق ۴۵۰ هکتار از حریم درجهٔ دو تخت جمشید به محدودهٔ شهری مرودشت منتشر شد.

با وجود تکذیب اولیه، طرح جامع مرودشت با در نظر گرفتن همین الحاق تصویب شد. این اقدام می‌تواند به دلیل آسیب به منظر تاریخی، تخت جمشید را در معرض ثبت در فهرست میراث در خطر یا حتی حذف از فهرست جهانی یونسکو قرار دهد.

نمونه‌های مشابهی نیز در حریم چغازنبیل و میدان نقش جهان گزارش شده است. فعالان میراث فرهنگی می‌گویند در برخی از این موارد، نقش افراد نزدیک به ساختار قدرت قابل مشاهده است.

این موارد را باید در کنار مرمت‌های غیراصولی، حضور پادگان در عرصهٔ برخی بناهای تاریخی، فرسایش سازه‌های آبی شوشتر و تخریب بافت‌های تاریخی شهرهایی چون شیراز و کرمان قرار داد.

در مجموع، میراث فرهنگی ایران امروز نه‌تنها از پیامدهای جنگ، بلکه از سال‌ها ضعف مدیریت و حفاظت نیز آسیب دیده است.

برخی منتقدان می‌گویند اگر حفاظت از این آثار در اولویت قرار داشت، بسیاری از آن‌ها پیش از جنگ نیز در معرض تهدید قرار نمی‌گرفتند. همچنین در صورت پیوستن ایران به سازوکارهای بین‌المللی مانند «سپر آبی»، امکان حفاظت مؤثرتر از این میراث در شرایط بحرانی فراهم می‌شد تا شاید در برابر حملات نظامی در امان بمانند.

 

زنده ترامپ: مذاکرات سازنده‌ای با ایران داشتیم؛ تهران می‌گوید هیچ گفت‌و‌گویی وجود ندارد

زنده ترامپ: مذاکرات سازنده‌ای با ایران داشتیم؛ تهران می‌گوید هیچ گفت‌و‌گویی وجود ندارد

 

ترامپ: گفت‌و‌گوهای سازنده‌ای با ایران داشتیم، حمله به نیروگاه‌ها پنج روز به تعویق افتاد

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بعدازظهر روز دوشنبه سوم فروردین با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال گفت که ایالات متحده و ایران طی دو روز گذشته «گفت‌وگوهای بسیار خوب و سازنده‌ای» در مورد حل و فصل خصومت‌ها در خاورمیانه داشته‌اند.

او نوشت که بر اساس «فضای کلی و لحن این گفت‌و‌گوها» به وزارت دفاع دستور داده هرگونه حمله نظامی علیه نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی ایران را به مدت «پنج روز» به تعویق بیندازد، «مشروط به موفقیت نشست‌ها و مذاکرات جاری».

ترامپ افزوده که این گفت‌و‌گوها «در طول هفته ادامه خواهد داشت».

او به شبکه خبری سی‌ان‌بی‌سی هم گفت که مذاکرات با مقام‌های ایرانی «بسیار فشرده» بوده است و او همچنان امیدوار است که «به چیزی بسیار اساسی دست یابد».

رئیس جمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که آنچه در ایران در حال وقوع است را می‌توان «تغییر رژیم» توصیف کرد.

ترامپ این پیام را ساعاتی قبل از پایان مهلت ۴۸ ساعته‌اش به مقام‌های ایران برای بازگشایی کامل تنگه هرمز منتشر کرد.

او بامداد یکشنبه دوم فروردین تهدید کرده بود اگر ایران ظرف «۴۸ ساعت» تنگهٔ هرمز را «به‌طور کامل و بدون تهدید» باز نکند، آمریکا نیروگاه‌های این کشور را «نابود» خواهد کرد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز تهدید به مقابله‌به‌مثل در کشورهای منطقه که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند، کرده است.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از سفارت جمهوری اسلامی در کابل نوشت: «ترامپ پس از هشدار جدی ایران، از حمله به زیرساخت‌های انرژی عقب نشست.»

خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران هم به نقل از «منبع ایرانی» که او را معرفی نکرده، هرگونه «ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم» با دونالد ترامپ را رد کرده است.

این منبع مدعی شده که تغییر تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا برای هدف‌ قراردادن نیروگاه‌ها و تأسیسات انرژی آمریکا با نزدیک شدن به پایان زمان ضرب‌الاجل ۴۸ ساعته، به‌دلیل «شنیدن» تهدید ایران مبنی بر اینکه «اهداف ما تمام نیروگاه‌های غرب آسیا خواهد بود»، صورت گرفت.

خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران نیز انجام «مذاکره» میان ایران و آمریکا را رد کرده و به نقل از «یک مقام ارشد امنیتی»، نوشته: «ترامپ با معتبرشدن تهدیدات نظامی ایران از حمله به زیرساخت‌های حیاتی عقب‌نشینی کرد.»

او همچنین «افزایش فشار بازارهای مالی و تهدید اوراق قرضه در داخل آمریکا و غرب» را نیز از دیگر دلایل این تغییر تصمیم عنوان کرده است.

این «مقام ارشد امنیتی» در عین حال افزوده که «مذاکره‌ای در جریان نبوده و نیست و با این نحوه از جنگ روانی نه تنگه هرمز به شرایط به ماقبل جنگ بازمی‌گردد و نه آرامش به بازارهای انرژی.»

 

زنده ترامپ: رهبری در ایران باقی نمانده که با او گفت‌وگو کنیم

دونالد ترامپ در میان اعضای تیم فوتبال آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده

زنده ترامپ: رهبری در ایران باقی نمانده که با او گفت‌وگو کنیم

 

ترامپ: رهبری در ایران باقی نمانده که با او گفت‌وگو کنیم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز جمعه و همزمان با ادامه حملات اسرائیل و آمریکا به مقام‌ها و اهداف ایرانی، گفت که دیگر هیچ رهبری در ایران باقی نمانده تا دربارهٔ جنگ با او گفت‌وگو شود.

ترامپ در جریان یک سخنرانی با اشاره به کشته شدن سران ایران گفت: «می‌خواهیم با آن‌ها صحبت کنیم، اما کسی نیست که با او صحبت کنیم. هیچ‌کس را برای گفت‌وگو نداریم. و می‌دانید، ما همین را دوست داریم.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز نهم اسفند در نخستین ساعات حملات مشترک آمریکا و اسرائیل همراه با شماری از بلندپایه‌ترین مقام‌های نظامی ایران در دفتر کار خود کشته شد. چند روز بعد مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر جدید انتخاب کرد اما او تاکنون یک بار هم حضور عمومی نداشته یا تصویری از او منتشر نشده است.

مقام‌های ارشد آمریکا و اسرائیل چند بار گفته‌اند که رهبر جدید جمهوری اسلامی به احتمال زیاد بر اثر حملات هوایی دچار جراحت‌های جدی شده است.

همچنین در جریان جنگ فعلی، اسرائیل در حملات هدفمند شماری از مقام‌های سیاسی و امنیتی ایران ازجمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزیر اطلاعات و فرمانده نیروی بسیج و ده‌ها فرمانده نظامی دیگر را کشته است.

دونالد ترامپ در بیست و یکمین روز جنگ با ایران بار دیگر از اقدامات ارتش آمریکا تقدیر کرد: «ما در ایران عملکرد فوق‌العاده‌ای داریم… آن‌ها دو هفته پیش نیروی دریایی داشتند. دیگر نیروی دریایی ندارند. همه در کف دریا هستند. در دو روز ۵۸ کشتی نابود شد.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین تأکید کرد: «ما اجازه نخواهیم داد آن‌ها به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند، چون اگر داشته باشند از آن استفاده می‌کنند، و ما اجازه چنین چیزی را نمی‌دهیم.»

 

پیت هگست از ادامه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و انجام «شدیدترین حملات» خبر داد

هگست در مورد پایان جنگ با ایران گفت: «نمی‌خواهیم چارچوب زمانی مشخصی تعیین کنیم» و این دونالد ترامپ خواهد بود که درباره زمان پایان جنگ تصمیم می‌گیرد

وزیر دفاع آمریکا روز پنجشنبه ۲۸ اسفند با تأکید بر ادامه عملیات ارتش این کشور در جنگ با ایران «مطابق اهداف اعلام‌شده از روز نخست»، گفت که «امروز شدیدترین حملات علیه ایران انجام خواهد شد».

به گفتهٔ پیت هگست، آمریکا تاکنون به هفت هزار هدف در داخل ایران حمله کرده و بیش از ۴۰ شناور مین‌گذار ایرانی و ۱۱ زیردریایی را هدف قرار داده است.

او به خبرنگاران گفت: «اهداف ما که مستقیماً از سوی رئیس‌جمهور “اول آمریکا” تعیین شده، دقیقاً همان چیزی است که در روز اول بود».

وزیر دفاع آمریکا افزود: «این‌ها اهداف رسانه‌ها نیست، اهداف ایران هم نیست و اهداف جدیدی هم نیستند. اهداف ما بدون تغییر، دقیق و مطابق برنامه هستند».

او چند دقیقه از سخنان ابتدایی‌اش را به انتقاد از رسانه‌ها اختصاص داد.

هگست همچنین گفت اهداف شامل نابودی پرتابگرهای موشکی ایران، تضعیف زیرساخت‌های صنعتی دفاعی و نیروی دریایی آن، و جلوگیری همیشگی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

وزیر دفاع ایالات متحده در بخش دیگری از سخنانش گفت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اکنون یک شغل موقتی است.

هگست در مورد پایان جنگ با ایران گفت: «نمی‌خواهیم چارچوب زمانی مشخصی تعیین کنیم»، و افزود «کاملاً در مسیر درست هستیم» و این دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، خواهد بود که درباره زمان پایان جنگ تصمیم می‌گیرد.

او گفت: «در نهایت این به انتخاب رئیس‌جمهور بستگی دارد که بگوییم: ما به آنچه لازم بود دست پیدا کرده‌ایم».

هگست همچنین درباره گزارش‌های منتشر شده پیرامون درخواست بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه اضافی از کنگره برای تأمین هزینه‌های این درگیری گفت: «در مورد ۲۰۰ میلیارد دلار، فکر می‌کنم این رقم می‌تواند تغییر کند. بدیهی است که از بین بردن افراد خطرناک هزینه دارد».

او افزود: «ما به کنگره و افراد آن مراجعه می‌کنیم تا مطمئن شویم برای اقداماتی که انجام شده و آنچه ممکن است در آینده انجام دهیم، به‌درستی تأمین مالی شده‌ایم».

حملات بیشتر به عمق خاک ایران

در همین نشست، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفت ارتش آمریکا در مسیر دستیابی به این اهداف قرار دارد و هر روز حملات خود را به عمق بیشتری از خاک ایران گسترش می‌دهد.

او جزئیاتی نیز درباره سلاح‌های مورد استفاده علیه ایران و نیروهای هم‌پیمانش در منطقه ارائه داد.

کین گفت هواپیماهای ای-۱۰ وارت‌هاگ (نوعی هواپیمای پشتیبانی) در تنگهٔ هرمز «در حال شکار و انهدام قایق‌های تندرو» هستند؛ آبراهی که ایران پس از آغاز جنگ عملاً آن را به روی تردد دریایی بسته است.

او همچنین گفت بالگردهای آپاچی در عراق برای هدف قرار دادن گروه‌های شبه‌نظامی همسو با ایران به کار گرفته می‌شوند و برخی از متحدان آمریکا نیز استفاده از این بالگردهای تهاجمی را برای مقابله با پهپادهای یک‌طرفه‌ای که از سوی نیروهای تهران پرتاب می‌شوند، آغاز کرده‌اند.

در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند، علاوه بر علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، حدود ۴۰ نفر از مقامات جمهوری اسلامی و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران نیز هدف قرار گرفتند و کشته شدند.

 

ترامپ: نیروهای نظامی را به ایران اعزام نمی‌کنم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، در جریان ضیافت شام در سالن غذاخوری کاخ سفید در واشینگتن، ۲۸ اسفند

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز پنج‌شنبه ۲۸ اسفند تأکید کرد که قصد ندارد نیروهای نظامی آمریکایی را به داخل ایران اعزام کند.

او در جریان دیدار با نخست‌وزیر ژاپن در کاخ سفید و در گفت‌وگو با خبرنگاران دربارهٔ جنگ با ایران این موضع را اعلام کرد.

آقای ترامپ در پاسخ به پرسشی دربارهٔ احتمال اعزام نیروهای آمریکا به داخل ایران گفت: «نه، من نیروهای نظامی را به جایی اعزام نمی‌کنم. اگر هم می‌خواستم این کار را کنم، به شما نمی‌گفتم.»

خبرگزاری رویترز ساعاتی پیش نوشته بود که گزارش‌ها حاکی است دولت دونالد ترامپ در حال بررسی اعزام هزاران نیروی نظامی به خاورمیانه و گسترش دامنه عملیات علیه ایران است.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت که به بنیامین نتانیاهو گفته است به تأسیسات انرژی ایران حمله نکند و افزود که نخست‌وزیر اسرائیل نیز با این موضوع موافقت کرده است.

او گفت: «به او گفتم «این کار را نکن»، و او هم این کار را نخواهد کرد.»

پس از حمله روز چهارشنبۀ اسرائیل به تأسیسات پارس جنوبی، ایران حملات موشکی و پهپادی به‌شماری از تأسیسات انرژی در کشورهای خلیج فارس، از جمله تأسیسات گازی اصلی قطر انجام داد.

دونالد ترامپ پیش‌تر گفته بود حمله به تأسیسات پارس جنوبی در ایران توسط اسرائیل انجام شده و ایالات متحده و قطر هیچ نقشی در آن نداشته‌اند.

انتظار داشتم قیمت نفت بالاتر برود

رئیس‌جمهور ایالات متحده در بخش دیگری از گفت‌وگو با خبرنگاران گفت که انتظار داشته در پی آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و وقوع جنگ، قیمت نفت با جهش شدیدتری مواجه شود و اشاره کرد که تأثیر اقتصادی تاکنون محدودتر از آن چیزی بوده که او پیش از صدور دستور حملات آمریکا به ایران پیش‌بینی می‌کرد.

بیشتر در این باره:

هشدار ترامپ به ایران؛ آمریکا از حمله اسرائیل به پارس جنوبی خبر نداشت و تکرار نخواهدشد

او گفت: «اگر این کار را انجام دهم، قیمت نفت بالا می‌رود و اقتصاد کمی افت می‌کند. فکر می‌کردم بدتر باشد، خیلی بدتر.»

او افزود: «در واقع فکر می‌کردم ممکن است خیلی بدتر شود. اما وضعیت بد نیست و به‌زودی تمام خواهد شد.»

وقتی از او پرسیده شد آیا تحریم‌ها علیه نفت ایران را لغو خواهد کرد، رئیس‌جمهور آمریکا پاسخ داد که هر کاری لازم باشد برای کمک به کاهش قیمت‌ها انجام خواهد داد.

روز جمعه خبرگزاری فرانسه خبر داد که قیمت نفت خام روز جمعه بیش از دو درصد کاهش یافت.

این خبرگزاری افزود که این کاهش قیمت، پس از آن رخ داد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران «به‌شدت تضعیف شده» و اسرائیل از حمله‌های بیشتر به تأسیسات انرژی ایران خودداری خواهد کرد.

همچنین اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر خودداری اسرائیل از هدف قرار دادن تأسیسات انرژی ایران، به آرام‌تر شدن بازار کمک کرد.

با این حال، با ادامه جنگ در هفته چهارم و اختلال در تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره بازار انرژی همچنان پابرجاست و قیمت نفت در محدوده حدود ۱۰۰ دلار باقی مانده است.

خبرگزاری رویترز هم گزارش می‌دهد که مقام‌های نفتی عربستان سعودی پیش‌بینی کرده‌اند اگر اختلالات ناشی از جنگ ایران تا اواخر ماه آوریل ادامه یابد، قیمت نفت می‌تواند از هر بشکه ۱۸۰ دلار فراتر رود.

موضوع بودجه اضافی نظامی

خبرنگار سی‌بی‌اس نیوز از ترامپ پرسید: «اگر جنگ تقریباً تمام شده، چرا پنتاگون قرار است از کنگره ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه اضافی درخواست کند؟»

رئیس‌جمهور آمریکا پاسخ داد: «ما به دلایل زیادی درخواست می‌کنیم، ورای آنچه که برای ایران است. دنیای بسیار بی‌ثباتی است».

او افزود: «این بهای کمی است برای این‌که مطمئن شویم در بالاترین سطح باقی می‌مانیم».

بیشتر در این باره:

ترامپ: آمریکا هنوز آماده پایان عملیات نظامی در ایران نیست، اما به‌زودی خارج می‌شویم

وقتی از ترامپ پرسیده شد چرا پیش از آغاز جنگ با ایران با متحدان ایالات متحده هماهنگی نکرد، گفت: «ما به کسی درباره‌اش چیزی نگفتیم. چه کسی بهتر از ژاپن دربارهٔ غافلگیری می‌داند؟ چرا دربارهٔ پرل هاربر به من چیزی نگفتید، خب؟»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین دربارهٔ وضعیت تمگه هرمز که بر اثر حملات ایران به کشتی‌ها عملاً بسته شده است، گفت: ناتو نمی‌خواهد به ما برای دفاع از این تنگه کمک کند، در حالی که خودشان به آن نیاز دارند. اما حالا چون رویکرد من را دیده‌اند، خیلی مهربان‌تر شده‌اند. با این حال، از نظر من دیگر خیلی دیر شده است. بریتانیا حالا می‌خواهد ناوهای هواپیمابر بفرستد، و من گفتم من این ناوها را قبل از جنگ می‌خواستم، نه بعد از این‌که برنده جنگ شده‌ایم.

او در ادامه تأکید کرد: «دیگر تقریباً کسی [در ایران] نمانده که به سمت‌شان شلیک شود.»

سانه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، هم در این دیدار گفت که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، و حملاتی که صورت گرفته است و همچنین بسته شدن تنگه هرمز را محکوم کرد.

اما او در عین حال گفت که به دنبال راهی برای پایان دادن به این درگیری است و «دستیابی به صلح و هماهنگی» را دنبال می‌کند.

بیانیه مشترک اروپا، ژاپن و کانادا درباره آمادگی برای تأمین امنیت تنگه هرمز

یک روز پس از این اظهارات رئیس جمهوری آمریکا، چند کشور اروپایی به همراه ژاپن و کانادا در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند آماده‌اند برای تضمین عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز مشارکت کنند و اقداماتی برای ثبات بازارهای انرژی انجام دهند.

در این بیانیه که از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن و کانادا منتشر شد، حملات اخیر ایران به کشتی‌های تجاری و زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، محکوم و نسبت به «بسته شدن عملی» تنگه هرمز ابراز نگرانی شده است.

این بیانیه می‌نویسد که «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاش‌های مناسب به‌منظور تضمین عبور امن از تنگه اعلام می‌کنیم و از تعهد کشورهایی که در حال انجام برنامه‌ریزی‌های مقدماتی هستند استقبال می‌کنیم. همچنین برای ارائه حمایت به کشورهایی که بیشترین آسیب را دیده‌اند، از جمله از طریق سازمان ملل متحد و نهادهای مالی بین‌المللی، همکاری خواهیم کرد.»

این کشورها از ایران خواستند فوراً حملات موشکی و پهپادی، مین‌گذاری و هرگونه اقدام برای مسدود کردن این گذرگاه حیاتی را متوقف کند و به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل پایبند باشد.

در این بیانیه تأکید شده است که آزادی کشتیرانی از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل است و اختلال در جریان انرژی جهانی می‌تواند امنیت بین‌المللی را تهدید کند. این کشورها همچنین از آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت استقبال کرده و اعلام کردند برای افزایش تولید و حمایت از کشورهای آسیب‌پذیر همکاری خواهند کرد.

 

عبور قطع اینترنت از آستانه تاب‌آوری؛ «بیش از ۸۰ درصد» کارگران ساختمانی بیکار شده‌اند

زوج میانسال ایرانی در حال خرید نوروزی در تهران همزمان با ادامه جنگ

قطع گستردهٔ اینترنت در ایران وارد بیستمین روز شده و گروه پایش اینترنت «نت‌بلاکس» می‌گوید بیش از ۴۵۰ ساعت است که دسترسی عمومی به اینترنت مسدود شده است.

این اختلال طولانی‌ترین قطع اینترنت ثبت‌شده در تاریخ ایران محسوب می‌شود.

آخرین بار در جریان خاموشی اعمال‌شده در جریان اعتراضات دی‌ماه، قطع اینترنت در آستانهٔ رسیدن به بیستمین روز پایان یافت؛ دوره‌ای زمانی که به‌گفتهٔ وزیر ارتباطات ایران آستانهٔ تاب‌آوری کسب‌وکارهای اینترنتی در شرایط قطع اینترنت است.

ادامهٔ قطعی اینترنت در ایران همزمان با رکود آشکار در فعالیت‌های اقتصادی به دنبال وقوع جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران رخ می‌دهد و نگرانی‌ها از شدت تأثیر این تحولات بر معیشت و کسب‌وکار مردم را افزایش داده است.

پیش‌تر و در زمان قطع اینترنت در دی‌ماه، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی، گفته بود میانگین تاب‌آوری شرکت‌ها و کسب‌وکارهای اینترنتی در شرایط قطعی حدود ۲۰ روز است. او آن زمان گفته بود اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰ میلیون نفر در حوزهٔ اقتصاد دیجیتال با قطع اینترنت، در خطر جدی است.

وزیر ارتباطات ایران خسارت روزانهٔ قطعی‌های اینترنت را هم در آن زمان حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هستهٔ اقتصاد دیجیتال و نزدیک به پنج هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان اعلام کرده بود.

مقام‌های مسئول در ایران دربارهٔ قطع اینترنت پس از آغاز جنگ توضیح چندانی نداده‌اند و صرفاً بر جنبه‌های امنیتی آن تأکید دارند و در همین حال گزارش برخی رسانه‌های داخلی حاکی از هزینه‌های بالای خرید وی‌پی‌ان برای اتصال محدود و موقت به اینترنت است.

در این شرایط برخی فعالان اقتصادی نسبت به تبعات تداوم آن هشدار داده‌اند.

علی مسعودی، رئیس کمیسیون فناوری اتاق بازرگانی ایران، روز یکشنبه ۲۴ اسفند به روزنامهٔ اعتماد گفت: «هرچند در شرایط حساس جنگی قرار گرفته‌ایم، اما قطع اینترنت در شرایط فعلی باز هم فشار قابل توجهی بر فعالیت‌های اقتصادی وارد می‌کند و تنها محدود به کسب‌وکارهای دیجیتال هم نیست، بلکه بخش بزرگی از فعالیت‌های اقتصادی و حتی زندگی روزمرهٔ مردم به اینترنت وابسته است و اختلال در آن زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی ایجاد می‌کند.»

رکود و بیکاری در سایهٔ جنگ

علاوه بر هشدارها دربارهٔ تأثیر تداوم قطع اینترنت، تعدادی از فعالان اقتصادی در حوزه‌های دیگر نیز نسبت به تبعات تداوم شرایط جنگی بر اقتصاد هشدار داده‌اند.

میکائیل صدیقی، عضو هیئت‌مدیرهٔ کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی، روز پنج‌شنبه ۲۸ اسفند به خبرگزاری ایلنا گفت با توقف پروژه‌های عمرانی، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران این بخش بیکار شده‌اند و بسیاری از کارگاه‌ها تعطیل شده‌اند.

این مقام صنفی از نبود حمایت‌های دولتی انتقاد کرد و گفت در شرایط جنگی، کارگران بدون درآمد و بدون پشتوانه رها شده‌اند.

او همچنین به افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی هزینهٔ بیمه و تورم شدید اشاره کرد و هشدار داد که کارگران ساختمانی با بحران معیشتی جدی روبه‌رو هستند.

میکائیل صدیقی در ادامه نیز گفت: «امروز با توجه به قیمت‌های سرسام‌آور اقلام اساسی مانند برنج و روغن و تورم ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی، بخش اعظم همین دریافتی‌های ناچیز صرف اجاره‌بها می‌شود. واقعاً مشخص نیست یک کارگر با این دستمزد چگونه باید در این شرایط دوام بیاورد. ما صراحتاً مخالفت خود را با این سطح از دستمزد اعلام کرده‌ایم.»

در دورهٔ اخیر انتقادات متعددی متوجه دولت بوده که برای حفاظت از شهروندان در دورهٔ جنگ، چه در سطح ارائهٔ سامانه‌های آژیر هوایی و پناهگاه، و چه در سطح برنامه‌ریزی اضطراری اقتصادی، عملکردی نداشته است.

تعیین حداقل دستمزد سال آینده

در این میان احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در آخرین هفتهٔ سال جاری از افزایش ۶۰ درصدی رقم حداقل دستمزد در سال آینده خبر داد.

به گفتهٔ او پایهٔ مزدی از ۱۰ میلیون و سیصد هزار تومان به ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. قرار است سه میلیون تومان هم به عنوان حق مسکن و دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هم به عنوان بن خوار و بار به حقوق‌ها اضافه شود.

این ارقام در حالی تصویب شده که محسن باقری، نمایندهٔ کارگران در کمیتهٔ دستمزد شورای عالی کار گفته است رقم سبد معیشت حداقلی خانوارهای کارگری در جلسات سه‌جانبهٔ کمیتهٔ دستمزد «۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان» تعیین شد.

مشخص نیست تعیین این ارقام با در نظر گرفتن تبعات اقتصادی جنگ اخیر انجام شده است یا نه، با این همه، وزیر کار در صحبت‌هایش اذعان کرده است که «افزایش دستمزد کارگران تا شهریور است و آن زمان دوباره تصمیم می‌گیریم.»

مسئولان اقتصادی حکومت ایران از ابتدای جنگ اخیر از تأمین کالاهای مورد نیاز مردم خبر داده و گفته‌اند تغییری در فرآیند توزیع کالاها ایجاد نشده است. با این همه گزارش‌ها از ایران حاکی از تداوم افزایش قابل توجه قیمت کالاهای مختلف در سایهٔ رکود و تعطیلی نسبی فعالیت‌های اقتصادی است.

بیشتر در این باره:

گزارش بانک مرکزی و مرکز آمار؛ نرخ تورم در ایران به ۶۸ درصد رسید

 

شهرهای ایران و اسرائیل در بیستمین شب جنگ هدف حملات متعدد قرار گرفت

یکی از حملات موشکی ایران به تل‌آویو در روزهای گذشته

از نخستین ساعات بامداد جمعه ۲۹ اسفند، موج تازه‌ای از حملات هوایی به نقاط پرشماری در ایران به‌خصوص تهران آغاز شد که تا صبح ادامه یافت.

هم‌زمان ارتش اسرائیل اعلام کرد ایران از شامگاه پنجشنبه تا صبح روز جمعه چندین موج حمله موشکی به این کشور انجام داد و باعث شنیده شدن آژیر خطر و انفجارهای متعدد در آسمان اورشلیم، تل‌آویو و چند شهر دیگر اسرائیل شد.

گزارش‌ها از حملات گسترده به نقاطی در ایران به‌خصوص پایتخت نیز تا صبح جمعه ادامه داشت، اما همچون بسیاری حملات دیگر، هنوز اطلاعات دقیقی از اهداف حملات در دسترس نیست.

پیش از این حملات، شامگاه پنجشنبه، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در یک کنفرانس خبری مدعی شد که ایران «دیگر قادر به غنی‌سازی اورانیوم نیست» و توانایی تولید موشک‌های بالستیک را از دست داده است. او برای این ادعا مدرکی ارائه نکرد.

او همچنین با با اشاره به گذشت حدود ۲۰ روز از جنگ و تأکید بر این‌که «ما در حال پیروزی هستیم و ایران در حال نابودی است»، گفت زرادخانهٔ موشکی و پهپادی ایران به‌شدت تضعیف شده و «به‌طور کامل نابود خواهد شد».

این در حالی است که ایران همچنان به حملات موشکی خود ادامه داده‌ و از جمله روز پنج‌شنبه پالایشگاه حیفا در شمال اسرائیل را هدف قرار داد؛ هرچند اسرائیل اعلام کرد خسارت محدود بوده و تلفات جانی گزارش نشده است.

نخست‌وزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنانش تأیید کرد که کشورش به‌طور یک‌جانبه به میدان گازی پارس جنوبی حمله کرده است. او گفت اسرائیل در این حمله «به‌تنهایی» عمل کرده و افزود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از او خواسته است حملات بعدی به تأسیسات انرژی ایران متوقف شود.

ساعتی پیش از این اظهارات، آقای ترامپ نیز گفته بود از نتانیاهو خواسته به زیرساخت‌های انرژی ایران حمله نکند و نخست‌وزیر اسرائیل با این درخواست موافقت کرده است.

ادامهٔ درگیری‌ها و گسترش دامنهٔ جنگ

در حالی که تهران از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ تقریباً به‌طور روزانه هدف حملات قرار گرفته، ایران نیز حملات تلافی‌جویانهٔ خود را علاوه بر اسرائیل به کشورهای خلیج فارس گسترش داده است.

در این چارچوب، تأسیسات گاز «راس لفان» در قطر هدف حملهٔ موشکی قرار گرفت و مقام‌های این کشور از خسارات گسترده خبر داده‌اند. سپاه پاسداران نیز اعلام کرده پایگاه هوایی الظفره در امارات متحدهٔ عربی را هدف قرار داده است.

همچنین گزارش شده است حملهٔ پهپادی مجدد به پالایشگاه «مینا الاحمدی» در کویت باعث آتش‌سوزی و توقف بخشی از فعالیت این تأسیسات شده است.

این حملات در حالی است که آبراه حیاتی هرمز از آغاز جنگ مسدود شده و ایران اجازه عبور کشتی‌ها از این تنگه را نمی‌دهد.

در تازه‌ترین واکنش به این وضعیت، چند کشور اروپایی به همراه ژاپن و کانادا در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند آماده‌اند برای تضمین عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز مشارکت کنند و اقداماتی برای ثبات بازارهای انرژی انجام دهند.

آن‌ها در این بیانیه نوشتند «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاش‌های مناسب به‌منظور تضمین عبور امن از تنگه اعلام می‌کنیم و از تعهد کشورهایی که در حال انجام برنامه‌ریزی‌های مقدماتی هستند استقبال می‌کنیم.»

در سوی دیگر، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر و وزیر خارجه ترکیه در دوحه بر ضرورت اتخاذ موضعی مشترک در برابر حملات ایران تأکید کردند.

شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی در نشست خبری مشترک با هاکان فیدان گفت دو کشور بر اهمیت همگرایی کشورها برای محکوم کردن اقدامات ایران و «درخواست توقف فوری آن» توافق دارند.

درگیری‌ها به لبنان نیز کشیده شده و ارتش اسرائیل در واکنش به حملات راکتی حزب‌الله، اهدافی را در جنوب و شرق این کشور و نیز بیروت هدف قرار داده است.

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده شمار کشته‌شدگان این حملات از هزار نفر فراتر رفته است.

در همین حال، ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، در دیدار با ژان-نوئل بارو، وزیر خارجهٔ فرانسه، خواستار آتش‌بس میان اسرائیل و حزب‌الله و آغاز مذاکرات شد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز تحقق این روند را منوط به موافقت اسرائیل دانسته است.

بنیامین نتانیاهو در کنفرانس خبری خود همچنین ادعا کرد که اسرائیل «نشانه‌هایی از شکاف» در رهبری ایران مشاهده می‌کند.

او با اشاره به کشته شدن علی خامنه‌ای در آغاز جنگ، گفت رهبر جدید ایران هنوز به‌طور علنی ظاهر نشده و افزود: «مطمئن نیستم اکنون چه کسی ایران را اداره می‌کند.»

نتانیاهو گفت رقابت برای دستیابی به قدرت در ایران شدت گرفته و تأکید کرد اسرائیل تلاش می‌کند این شکاف‌ها را گسترش دهد.

با همهٔ این اوصاف، نخست‌وزیر اسرائیل در پاسخ به پرسش‌ها دربارهٔ مدت زمان جنگ گفت «هر چقدر که لازم باشد زمان خواهد برد».

نتانیاهو در عین حال تأکید کرد که برای تغییر حکومت در ایران ممکن است «یک مؤلفهٔ زمینی» نیز لازم باشد و با وجود گذشت نزدیک به سه هفته از جنگ، افزود هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا ایرانیان برای تلاش جهت سرنگونی حکومت‌شان به خیابان‌ها خواهند آمد یا نه.

به نوشته جروزالم پست از این نشست خبری، نتانیاهو از پاسخ مستقیم به این پرسش که آیا شاهزاده رضا پهلوی را به رسمیت خواهد شناخت یا نه، خودداری کرد و گفت: «نمی‌خواهم بگویم با چه کسی موافقم یا دقیقاً چه کسانی قرار است آن‌جا رهبر باشند، اما فکر می‌کنم شاهزاده به‌دنبال خیر مردم است.»

در همین حال، مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که هنوز چشم‌انداز روشنی برای پایان این جنگ وجود ندارد، این در حالی است که نگرانی‌ها دربارهٔ پیامدهای اقتصادی و امنیتی آن هم در سطح منطقه و هم جهان همچنان رو به افزایش است.

بیشتر در این باره:

ترامپ: نیروهای نظامی را به ایران اعزام نمی‌کنم

 

زنده «تشدید عملیات آمریکا» برای بازگشایی تنگه هرمز؛ سخنگوی سپاه پاسداران کشته شد

ستونی از دود پس از یک حمله ایران به مخازن سوخت در محرق بحرین، ۲۱ اسفند

زنده «تشدید عملیات آمریکا» برای بازگشایی تنگه هرمز؛ سخنگوی سپاه پاسداران کشته شد 

 

وال استریت جورنال: آمریکا عملیات برای بازگشایی تنگه هرمز را شدت بخشیده است

روزنامهٔ وال‌ استریت جورنال به نقل از مقام‌های نظامی آمریکا می‌گوید ایالات متحده و متحدانش با اعزام جنگنده‌های تهاجمی در ارتفاع پایین برای هدف قرار دادن قایق‌ها و بالگردهای آپاچی برای مقابله با پهپادهای مرگبار ایرانی، عملیات برای بازگشایی تنگهٔ هرمز را شدت بخشیده‌اند.

این روزنامه در گزارشی که بامداد جمعه ۲۹ اسفند منتشر شد، نوشت این عملیات بخشی از یک طرح چندمرحله‌ای پنتاگون با هدف کاهش تهدیدهای قایق‌های تندرو، مین‌های دریایی و موشک‌های کروز ایران در تنگهٔ هرمز است.

ایران همزمان با آغاز جنگ، عبور کشتی‌ها از این آبراههٔ استراتژیک را مختل کرده است؛ وضعیتی که باعث اختلال در صادرات نفت و گاز و حمل‌ونقل کالاها در جهان شده است. نزدیک به ۲۰ درصد از نفت مورد نیاز دنیا از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند.

وال‌استریت جورنال نوشته است که در صورت کاهش تهدیدهای ایران، آمریکا می‌تواند با وارد کردن کشتی‌های جنگی خود به محدودهٔ تنگهٔ هرمز، مأموریت اسکورت نفتکش‌ها را آغاز کند.

پیش از انتشار گزارش وال‌استریت جورنال، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در نشست خبری مشترک با وزیر دفاع این کشور تأیید کرده بود که جنگنده‌های معروف به A-10 و بالگردهای آپاچی در حال انجام عملیات در جنگ جاری هستند.

 

اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات و از اعضای حلقه امنیتی جمهوری اسلامی، کشته شد

اسماعیل خطیب (مرکز تصویر) در جلسه معرفی وزیران دولت مسعود پزشکیان در مجلس شورای اسلامی

حساب مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران در شبکه اجتماعی ایکس و رسانه‌های جمهوری اسلامی بعدازظهر روز چهارشنبه کشته شدن اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، را در جریان حمله هوایی اسرائیل تأیید کردند.

پیش‌تر یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل گفته بود اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، در حملات شامگاه سه‌شنبه ۲۶ اسفند به ایران کشته شده است.

او گفته بود شدت حملات ارتش این کشور در ایران در حال افزایش است و «غافلگیری‌های مهمی در تمامی جبهه‌ها» در راه است که به‌گفتهٔ او «جنگ علیه ایران و حزب‌الله را به سطحی جدید خواهد رساند».

به‌گفتهٔ وزیر دفاع اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، و خود او به ارتش اسرائیل اختیار داده‌اند که هر مقام ارشد ایرانی را پس از تأیید و بدون نیاز به مجوز بیشتر هدف قرار دهند.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید واشینگتن هم با استقبال از کشته شدن اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، او را «یک تروریست شناخته‌شده» خواند و مرگش را اتفاق خوبی برای ایالات متحده دانست.

او در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «نبودن اسماعیل خطیب خبر خوبی برای مردم آمریکاست که مدت‌ها از سوی این حکومت یاغی تروریستی تهدید شده‌اند.»

اسماعیل خطیب دومین وزیر دولت جمهوری اسلامی است که به فهرست بیش از ۴۰ مقام و فرمانده ارشد کشته‌شده در جنگ جاری اسرائیل و آمریکا علیه ایران افزود می‌شود. پیش از او، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند کشته شده بود.

اسماعیل خطیب از سال ۱۴۰۰ و در دولت ابراهیم رئیسی به سمت وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی انتخاب شد. او این سمت را در دولت مسعود پزشکیان هم بر عهده داشت.

بیشتر در این باره:

وزیر اطلاعات می‌گوید تصویب «طرح مقابله با نفوذ» برای کمک به نهادهای امنیتی است

گفته شده اسماعیل خطیب تحصیلات حوزوی تا مقطع اجتهاد داشته و از شاگردان ناصر مکارم شیرازی، محمدتقی مصباح یزدی و علی خامنه‌ای بود.

در دوران وزارت آقای خطیب وقایعی چون سرکوب اعتراض‌های معروف به «زن، زندگی، آزادی»، جنگ دوازده روزۀ اسرائیل و آمریکا علیه ایران و سرکوب اعتراض‌های دی ماه سال ۱۴۰۴ رخ داد.

سرکوب اعتراض‌های دی ماه ۱۴۰۴ به عنوان شدیدترین سرکوب تاریخ معاصر ایران یاد می‌شود که به گفته نهادهای حقوق بشری در جریان آن هزاران نفر کشته شدند.

در دوران وزارت او همچنین فشارها بر اقشار مختلف اجتماعی از جمله روزنامه‌نگاران، معلمان، کارگران و هنرمندان افزایش یافت. او همچنین از مدافعان سرسخت اعمال حجاب اجباری بر زنان بود. با این همه در دوران وزارت اطلاعات اسماعیل خطیب، فعالیت‌های اسرائیل در ایران در انجام عملیات مختلف افزایش یافت.

اسماعیل خطیب همچنین مدتی پیش از جنگ اخیر از دستیابی به هزاران سند هسته‌ای مخفیانه نهادهای اطلاعاتی اسرائیل خبر داده بود. با این همه بررسی برخی از اسناد نمایش داده شده نشان می‌داد برگرفته از اینترنت و مربوط به اماکن دیگری است.

نام اسماعیل خطیب از شهریور ماه سال ۱۴۰۱ به دلیل انجام فعالیت سایبری علیه ایالات متحده آمریکا و متحدانش، در فهرست تحریم‌های این کشور قرار داشت.

اسماعیل خطیب که در سال‌های‌ ابتدایی پس از انقلاب و پس از شکل‌گیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از مسئولان سازمان اطلاعات این نهاد نظامی و امنیتی بود، پس از تشکیل وزارت اطلاعات به این نهاد پیوست.

در زمان وزارت علی فلاحیان بر اطلاعات، در سال ۱۳۷۰ به ریاست اداره کل اطلاعات قم منصوب شد. در مدت مسئولیت آقای خطیب در قم اتهام‌هایی در زمینه نقش داشتن او در پرونده موسوم به قتل‌های زنجیره‌ای مربوط به قتل زنی به نام فخرالسادات برقعی و همچنین اعمال محدودیت‌هایی علیه حسینعلی منتظری، قائم مقام پیشین رهبری جمهوری اسلامی مطرح است.

اسماعیل خطیب سپس به عنوان رئیس حفاظت دفتر رهبر جمهوری اسلامی مستقر در قم منصوب شد و پس از آن در دهه ۹۰ در زمان ریاست صادق آملی لاریجانی بر قوه قضائیه، ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه بر عهده داشت.

ابراهيم رئيسی، که آن زمان معاون اول قوه قضائيه جمهوری اسلامی بود در مراسم معارفه اسماعیل خطیب از او به عنوان يکی از اعضای دفتر علی خامنه ای نام برده و گفته بود: «آقای خطيب در دفتر رهبری اشتغال داشته‌اند و به سهولت امکان نداشت اين جابه جايی صورت گيرد ولی با پيگيری‌های شخصی آيت‌الله آملی لاريجانی اين کار صورت گرفت.»

ابراهيم ریيسی همچنين از اسماعيل خطيب به عنوان «بهترين گزينه برای حفاظت و اطلاعات قوه قضائيه» نام برده و گفته بود که او «هم آشنای به قوه قضائيه و هم آشنای به يک کار حفاظتی و اطلاعاتی است.»

بیشتر در این باره:

وزیر اطلاعات مخالفت با حجاب اجباری را تلاش برای «براندازی» جمهوری اسلامی توصیف کرد

در زمان مسئولیت اسماعیل خطیب در قوه قضائیه چند پرونده فساد با ابعاد مالی گسترده رخ داد. مهم‌ترین آنها پرونده فساد مربوط به اکبر طبری، معاون وقت قوه قضائیه بود.

مجتبی ذوالنوری از نمایندگان مجلس ایران در جلسه رای اعتماد اسماعیل خطیب در مجلس ایران در سال ۱۴۰۰ گفته بود که آقای خطیب در ماموریت‌های اطلاعاتی در جنوب ایران «جانباز» شده بود.

آقای ذوالنوری همچنین گفته بود که اسماعیل خطیب دو بار با نظر محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد، روسای جمهور پیشین ایران از مسئولیت خود در مدیریت اطلاعات قم برکنار شده بود.

 

مدیر اطلاعات ملی آمریکا: حکومت ایران بر اثر جنگ ضعیف شده اما هنوز تهدید است

تولسی گابارد (مرکز عکس) اعلام کرد ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه در حال بازسازی ظرفیت‌های غنی‌سازی هسته‌ای خود نبوده است

مدیر اطلاعات ملی آمریکا روز چهارشنبه ۲۷ اسفند گفت که حکومت ایران از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند تضعیف شده است، اما به نظر می‌رسد پابرجا است و توانایی تهدید کردن منافع ایالات متحده را دارد.

تولسی گابارد در سخنرانی ابتدایی خود در جلسه سالانه کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا اعلام کرد: «به نظر می‌رسد حکومت ایران همچنان برقرار است، اما تا حد زیادی در نتیجه عملیات «خشم حماسی» تضعیف شده است.»

او افزود: «با این حال، ایران و نیروهای نیابتی آن همچنان قادر به حمله به منافع آمریکا و متحدانش در خاورمیانه هستند و به این حملات ادامه می‌دهند. اگر یک رژیم خصمانه باقی بماند، تلاش خواهد کرد طی چند سال توان موشکی و پهپادی خود را بازسازی کند.»

کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حالی به روز نوزدهم رسیده که در نتیجه آن خسارت‌هایی در ایران، اسرائیل و شماری از کشورهای خلیج فارس به بار آمده و بازار انرژی در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز دچار تلاطم شده است.

قیمت جهانی نفت در نتیجه حمله روز چهارشنبه اسرائیل به تأسیسات گازی پارس جنوبی در عسلویه و سپس تهدید سپاه پاسداران به تلافی، بار دیگر اوج گرفت و به ۱۰۸ دلار رسید.

این در حالی است که دونالد ترامپ اعلام کرده ایالات متحده هنوز آماده پایان دادن به عملیات نظامی در ایران نیست، اما «در آینده‌ای بسیار نزدیک، عملاً از آن خارج خواهیم شد».

 The Office of the Director of National Intelligence today released the 2026 Annual Threat Assessment (ATA) of the U.S. Intelligence Community.    Read the assessment here: https://dni.gov/files/ODNI/doc

 

ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه برای غنی‌سازی اقدام نکرد

مدیر اطلاعات ملی آمریکا در این جلسه که روسای سی‌آی‌ای و اف‌بی‌آی نیز در آن حاضر بودند همچنین گفت ایران در حال بازسازی ظرفیت‌های غنی‌سازی هسته‌ای خود که در جریان جنگ ۱۲ روزه و حملات آمریکا و اسرائیل در خرداد و تیر امسال نابود شده بود، نیست.

تولسی گابارد این نتیجه‌گیری را در گزارش مکتوبی به عنوان بخشی از ارزیابی سالانه تهدیدها ارائه کرد، اما هنگام سخنرانی در برابر سناتورها آن را تکرار نکرد.

او در این گزارش به کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا گفت: «در نتیجه عملیات «چکش نیمه‌شب» برنامه غنی‌سازی هسته‌ای ایران نابود شد. از آن زمان هیچ تلاشی برای بازسازی این ظرفیت انجام نشده است.»

این مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده همچنین اعلام کرد که ورودی تأسیسات زیرزمینی که بمباران شده، با سیمان مسدود و دفن شده است.

او افزود: «ما همچنان هرگونه نشانه اولیه دربارهٔ اینکه رهبری فعلی یا رهبری جدید در ایران چه موضعی در قبال صدور مجوز برای برنامه تسلیحات هسته‌ای اتخاذ خواهد کرد را تحت نظر داریم.»

زمانی که یک سناتور دموکرات از او پرسید چرا این بخش از نتیجه‌گیری نهادهای اطلاعاتی را در جلسه علنی تکرار نکرد، خانم گابارد پاسخ داد که زمان کافی برای خواندن کامل گزارش در جلسه را نداشته است، اما این ارزیابی را رد نکرد.

دونالد ترامپ بارها گفته است که دستور آغاز حملات مشترک با اسرائیل به ایران در روز نهم اسفند را به دلیل وجود یک «تهدید فوری» از سوی ایران صادر کرده است.

او پس از بمباران بامداد یکم تیر اعلام کرده بود که ایالات متحده تأسیسات هسته‌ای ایران را به‌طور کامل نابود کرده است، اما در جریان جنگ اخیر گفته است که تهران تنها چند هفته با ساخت بمب هسته‌ای فاصله داشته است؛ ادعایی که برخی ناظران با آن موافق نیستند.

بیشتر در این باره:

مدیر مرکز ضد تروریسم آژانس امنیت ملی آمریکا در مخالفت با جنگ ایران استعفا داد

نشست مقام‌های اطلاعاتی ایالات متحده در سنا، همچنین به استعفای روز سه‌شنبه یکی از دستیاران ارشد گابارد به دلیل جنگ نیز پرداخت.

جو کنت، که ریاست مرکز ملی مبارزه با تروریسم را بر عهده داشت، نخستین مقام ارشد در دولت دونالد ترامپ است که در اعتراض به جنگ ایران استعفا داد. دفتر مدیر اطلاعات ملی (DNI) بر این مرکز نظارت دارد.

جوزف کنت با انتشار بیانیه‌ای نوشت: «پس از تعمق فراوان، به این‌ نتیجه رسیده است که از مقامش در مرکز ملی ضد تروریسم بلافاصله کناره‌گیری کند».

این نظامی کهنه‌کار، که خود در یازده عملیات جنگی کشورش حضور داشته، در نامه‌اش خطاب به رئیس‌جمهور ایالات متحده تأکید کرده که از نظر او، «هیچ تهدید فوری‌ از سوی ایران متوجه آمریکا نبوده» و از این رو، «نمی‌تواند با وجدان آسوده» از این جنگ حمایت کند.

در مقابل، جان رتکلیف، رئیس سی‌آی‌ای در جریان این نشست گفت که با کنت مخالف است: «به نظر من ایران برای مدت طولانی یک تهدید دائمی برای ایالات متحده بوده و در این مقطع نیز یک تهدید فوری محسوب می‌شد.»

به گزارش رویترز، ارزیابی تهدیدی که تولسی گابارد به این کمیته ارائه داد، ابهام‌ها دربارهٔ برنامه هسته‌ای ایران را افزایش داد.

اظهارات گروسی درباره تأسیسات غنی‌سازی ایران

در همین حال مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز روز چهارشنبه اعلام کرد از وضعیت تأسیسات جدید غنی‌سازی ایران در اصفهان که در یک مجتمع هسته‌ای زیرزمینی قرار دارد اطلاعی ندارد.

رافائل گروسی که برای شرکت در یک کنفرانس و همچنین دیدار با مقام‌های دولت دونالد ترامپ در واشینگتن حضور دارد، گفت: «این تأسیسات زیرزمینی است، ولی ما هنوز از آن بازدید نکرده‌ایم.»

ایران خرداد ماه امسال این تأسیسات جدید را به نهاد ناظر هسته‌ای سازمان ملل اطلاع داده بود.

مدیرکل آژانس گفت بازرسان این آژانس در همان ماه برای بازدید به اصفهان رفته بودند، اما در آغاز جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل و پس از هدف قرار گرفتن مجتمع هسته‌ای، مجبور شدند این بازدید را لغو کنند.

گروسی افزود به دلیل لغو این بازدید، آژانس نمی‌داند که این مکان فقط یک سالن خالی است یا دارای سکوهای بتنی برای نصب سانتریفیوژها (دستگاه‌های غنی‌سازی اورانیوم) است یا اینکه برخی سانتریفیوژها در آن نصب شده‌اند.

او تأکید کرد: «پرسش‌های زیادی وجود دارد که تنها زمانی روشن خواهد شد که بتوانیم دوباره به آنجا بازگردیم.»

بیشتر در این باره:

ویتکاف: هیئت ایرانی در مذاکرات به رسیدن به توان ساخت ۱۱ بمب هسته‌ای افتخار می‌کرد

در همین حال، ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده که شامگاه سه‌شنبه یک پرتابه به منطقه‌ای نزدیک نیروگاه هسته‌ای بوشهر اصابت کرده است، اما هیچ خسارت یا تلفات جانی به دنبال نداشته است.

همچنین آژانس تأیید کرد که در جریان حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، ورودی‌های تأسیسات زیرزمینی غنی‌سازی اورانیوم در نطنز که پیش‌تر نیز بمباران شده بود، مورد اصابت قرار گرفته‌اند. این موضوع چهار روز بعد از آغاز جنگ جاری تأیید شده بود.