روز شنبه ۲۳ اسفند اهدافی در بغداد و امارات متحده عربی هدف حملههای
پهپادی و موشکی قرار گرفت. همزمان تهران اعلام کرد با وجود حملات آمریکا
به پایانهٔ نفتی جزیره خارگ، صادرات نفت از این نقطه همچنان ادامه دارد.
مقامهای
امنیتی عراق گفتند بامداد شنبه یک پهپاد به محوطه سفارت آمریکا در بغداد
اصابت کرد. در امارات نیز پس از آنکه بقایای یک پهپاد رهگیریشده باعث
آتشسوزی در نزدیکی تأسیسات انرژی شد، دود از بندر فجیره به هوا برخاست و
شامگاه شنبه اعلام شد تلاش برای مهار آتش همچنان ادامه دارد.
درحالیکه
دامنهٔ درگیریها در منطقه گستردهتر شده، رسانههای دولتی ایران گزارش
دادند صادرات نفت خام از جزیره خارگ (خارک) که مهمترین پایانه صادرات نفت
ایران است، با وجود حملات هوایی آمریکا همچنان بهطور عادی ادامه دارد.
خبرگزاری
دولتی ایران، ایرنا، به نقل از یک مقام ارشد استانی گزارش داد صادرات نفت
خام از این پایانهٔ راهبردی بدون وقفه جریان دارد. دونالد ترامپ،
رئیسجمهور آمریکا، پیشتر گفته بود نیروهای آمریکایی اهداف نظامی ایران در
آنجا را «کاملاً نابود کردهاند».
حمله به این جزیره تحول مهمی در
این درگیری محسوب میشود؛ جنگی که از ۹ اسفند و پس از حملات گسترده آمریکا و
اسرائیل به تأسیسات نظامی و هستهای ایران آغاز شد.
فرماندهی مرکزی
ایالات متحده اعلام کرد نیروهایش بیش از ۹۰ هدف نظامی ایران را در جزیره
خارک هدف قرار دادهاند، اما زیرساختهای نفتی آن حفظ شده است.
جزیره
خارک حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران را مدیریت میکند و به همین دلیل
یکی از حساسترین مراکز انرژی در منطقه به شمار میرود.
وعده ترامپ درباره مشارکت نظامی کشورها برای باز شدن تنگه هرمز
از
سوی دیگر با ادامه توقف حرکت کشتیها در تنگه هرمز در پی حملات نظامی
ایران به برخی شناورها، دونالد ترامپ روز شنبه گفت کشورهای زیادی ناوهای
خود را به منطقه خواهند فرستاد تا این آبراه باز بماند، اما به جزئیات
بیشتری اشاره نکرد.
رئیسجمهور آمریکا در
شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «بسیاری از کشورها، بهویژه آنهایی
که از تلاش ایران برای بستن تنگه هرمز متأثر شدهاند، همراه با ایالات
متحده آمریکا، ناوهای خود را به منطقه خواهند فرستاد تا این تنگه باز و امن
بماند.»
دونالد ترامپ گفت امیدوار است چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، بریتانیا و کشورهای دیگر نیز کشتیهای جنگی به این منطقه اعزام کنند.
او
افزود: «در همین حال، ایالات متحده خطوط ساحلی را بهشدت بمباران خواهد
کرد و به طور مداوم قایقها و کشتیهای ایرانی را در دریا هدف قرار خواهد
داد.»
رئیسجمهور ایالات آمریکا، در پست
دیگری در شبکه اجتماعی خود نیز گفت چهار فروند از پنج هواپیمای سوخترسان
که در حملهای به یک پایگاه در عربستان سعودی هدف قرار گرفته بودند،
«تقریباً هیچ آسیبی» ندیدهاند.
آقای
ترامپ نوشت: «چهار تا از پنج هواپیما تقریباً هیچ آسیبی ندیدهاند و
هماکنون دوباره در حال خدمت هستند. یکی از آنها کمی آسیب بیشتری دیده،
اما بهزودی دوباره به پرواز درخواهد آمد.»
او همچنین از گزارشهای رسانههای آمریکایی، از جمله روزنامههای والاستریت جورنال و نیویورک تایمز انتقاد کرد.
والاستریت
جورنال روز جمعه گزارش داده بود که حملات ایران به پنج هواپیمای سوخترسان
نیروی هوایی آمریکا که روی زمین در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در
عربستان سعودی قرار داشتند، آسیب رسانده است.
به نوشته این روزنامه، در این حمله کسی کشته نشده و هواپیماها در حال تعمیر هستند.
دونالد ترامپ این دو روزنامه را متهم به انتشار اخبار جعلی کرد و گفت آنها میخواهند آمریکا در جنگ با ایران شکست بخورد.
خبرگزاری
رویترز نیز روز شنبه به نقل از سه مقام آگاه اعلام کرد دونالد ترامپ،
رئیسجمهور ایالات متحده، درخواستهای متحدان خاورمیانهای واشینگتن برای
آغاز مذاکرات دیپلماتیک با هدف پایان دادن به جنگ با ایران را رد کرده است.
بر
اساس گزارش این خبرگزاری، عمان که پیش از جنگ میانجی مذاکرات بود، چندین
بار تلاش کرده یک کانال ارتباطی میان طرفها باز کند، اما به گفته دو منبع
آگاه که خواستند نامشان فاش نشود، کاخ سفید بهروشنی اعلام کرده که در حال
حاضر علاقهای به این موضوع ندارد.
یک
مقام ارشد کاخ سفید نیز تأیید کرد که ترامپ این تلاشها برای آغاز مذاکرات
را رد کرده و تمرکز او ادامه جنگ برای تضعیف بیشتر تواناییهای نظامی تهران
است.
او گفت: «او (ترامپ) در حال حاضر
به این موضوع علاقهای ندارد و ما بدون وقفه به مأموریت خود ادامه خواهیم
داد. شاید روزی چنین چیزی مطرح شود، اما الان نه.»
کشته شدن «دو مقام ارشد معاونت اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیاء»
ارتش
اسرائیل شامگاه شنبه اعلام کرد «دو تن از مقامات ارشد معاونت اطلاعات
قرارگاه اضطراری خاتمالانبیاء» در «حمله هوایی هدفمند» در روز جمعه ۲۲
اسفند در تهران کشته شدند.
اسرائیل این
دو فرمانده ایرانی را عبدالله جلالینسب و امیر شریعت معرفی کرده و افزوده
است پس از کشته شدن صالح اسدی، معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری
اسلامی ایران، جلالینسب و شریعت بهعنوان جانشینان او منصوب شده بودند.
رسانههای
ایران تا این لحظه در مورد کشته شدن امیر شریعت گزارشی منتشر نکردهاند،
اما ساعتی پس از اعلام ارتش اسرائیل، کشته شدن عبدالله جلالینسب را تأیید و
او را «معاون اطلاعات نیروی زمینی ارتش» معرفی کردند.
در
نخستین روز حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در نهم اسفند، بیش از ۴۰ مقام
ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی کشته شدند و در روزهای پس از
آن، «عملیات هدفمند» برای از بین بردن دیگر فرماندهان سپاه، ارتش و دیگر
نهادهای نظامی، اطلاعاتی و امنیتی در مناطق مختلف ادامه یافته است.
حملات در نقاط مختلف خاورمیانه
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گزارش داد روز ۲۳ اسفند دستکم ۱۵ نفر در حمله موشکی به یک کارخانه در شهر اصفهان کشته شدند.
گزارشهای
شهروندان در شبکههای اجتماعی هدف این حمله را «هوانیروز» اصفهان ذکر
کردهاند و بررسی رادیو فردا محل حمله را مجموعه هوانیروز اصفهان نشان
میدهد.
ارتشهای آمریکا و اسرائیل درباره این گزارش هنوز اظهارنظر نکردهاند.
در همین حال، مقامهای منطقهای میگویند ایران با وجود برتری
نظامی آمریکا و اسرائیل، به حملات تلافیجویانه موشکی و پهپادی در نقاط
مختلف خاورمیانه ادامه داده و تأسیسات انرژی و پایگاههای نظامی را هدف
قرار داده است.
روز ۲۳ اسفند هم ارتش اسرائیل و هم رسانههای دولتی ایران گزارش دادند موشکهای تازهای از ایران به سوی خاک اسرائیل شلیک شده است.
ارتش
اسرائیل در بیانیهای در تلگرام اعلام کرد: «از عموم مردم خواسته میشود
مسئولانه رفتار کنند و دستورالعملها را دنبال کنند؛ این دستورالعملها جان
انسانها را نجات میدهند.»
در امارات نیز پس از آنکه بقایای یک
پهپاد رهگیریشده باعث آتشسوزی در نزدیکی تأسیسات انرژی شد، دود از بندر
فجیره به هوا برخاست. مقامات این کشور گفتند نیروهای دفاع مدنی در حال تلاش
برای مهار آتش هستند.
گزارشها حاکی است برخی عملیات بارگیری نفت در
این بندر، که یکی از بزرگترین مراکز سوخترسانی جهان در خارج از تنگه
هرمز به شمار میرود، پس از این حادثه متوقف شده است.
سپاه پاسداران
پیشتر به ساکنان امارات متحده عربی هشدار داده بود از مناطق بندری فاصله
بگیرند، زیرا ممکن است به اهداف حمله تبدیل شوند.
از زمان آغاز جنگ،
حملات ایران تأسیسات انرژی در کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عربستان
سعودی، قطر، کویت و امارات متحده عربی را هدف قرار داده است.
درخواست خویشتنداری از سوی حماس
در
همین حال، گروه افراطی حماس در اقدامی کمسابقه از حکومت ایران خواست از
هدف قرار دادن کشورهای همسایه در خلیج فارس خودداری کند، هرچند آنچه را
«حق تهران برای دفاع از خود در برابر اسرائیل و آمریکا» خواند، تأیید کرد.
حماس که آمریکا و اتحادیه اروپا آن را یک سازمان تروریستی میدانند، در بیانیهای اعلام کرد:
«در
حالی که بر حق جمهوری اسلامی ایران برای پاسخ دادن به این تجاوز با همه
ابزارهای موجود، مطابق با قوانین و هنجارهای بینالمللی، تأکید میکنیم، از
برادران در ایران میخواهیم از هدف قرار دادن کشورهای همسایه خودداری
کنند.»
گروه افراطی همچنین از جامعه جهانی خواست برای «توقف فوری» جنگ جاری اقدام کند.
رهگیری موشکها در کشورهای منطقه
درگیری همچنان به خارج از مرزهای ایران کشیده شده است.
مقامهای
امنیتی عراق گفتند بامداد ۲۳ اسفند یک پهپاد به محوطه سفارت آمریکا در
بغداد اصابت کرد. این دومین حمله به این منطقهٔ دیپلماتیک از زمان آغاز جنگ
بود.
بهگفته این مقامها، پهپاد به سکوی فرود بالگرد در داخل مجتمع
بهشدت محافظتشده سفارت برخورد کرد، اما گزارشی از تلفات احتمالی منتشر
نشده است.
همزمان انفجارهایی در بخشهای دیگری از بغداد نیز رخ داد.
منابع امنیتی گفتند در حملاتی که گروه «کتائب حزبالله» که از سوی
تهرانحمایت میشود، دو عضو این گروه از جمله یک «چهرهٔ کلیدی» کشته شدند.
هنوز مشخص نیست چه طرفی این حملات را انجام داده است.
قطر
نیز روز ۲۳ اسفند، ساعاتی پس از آنکه صدای انفجارهایی در شهر شنیده شد،
اعلام کرد دو موشک ایرانی را بر فراز دوحه، پایتخت کشور، رهگیری کرده است.
وزیر
خارجه ترکیه روز شنبه گفت ایران مسئولیت شلیک موشکها به سمت ترکیه را بر
عهده نگرفته و افزود آنکارا در حال بررسی و گفتوگو دربارهٔ تناقضها میان
اظهارات تهران و دادههای فنی موجود دربارهٔ این پرتابها است.
از
زمان آغاز جنگ تاکنون، وزارت دفاع ترکیه از شلیک سه موشک بالستیک به سمت
حریم هوایی ترکیه خبر داده است. هر سه موشک توسط نیروهای نظامی ناتو مستقر
در منطقه رهگیری و منهدم شدند.
مقامهای ایرانی نقش نیروهای نظامی تهران در شلیک این موشکها را رد کردهاند.
عربستان سعودی نیز اعلام کرد روز ۲۲ اسفند دهها پهپاد شلیکشده به سوی این کشور را سرنگون کرده است.
شوک در بازار انرژی
این جنگ همچنان عرضه انرژی در خاورمیانه را مختل کرده است.
شرکت
«قطر انرژی» چند تأسیسات تولید گاز طبیعی مایع (LNG) را تعطیل کرده است؛
اقدامی که به گفته برآوردهای صنعت انرژی، حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی LNG
را به طور موقت از مدار خارج کرده است.
روز ۲۳ اسفند، ریوسی آکازاوا، وزیر صنعت ژاپن، از استرالیا خواست تولید LNG را افزایش دهد تا بازارهای جهانی تثبیت شود.
او گفت: «تأمین مقرونبهصرفه و پایدار LNG از استرالیا شریان حیاتی امنیت انرژی در ژاپن و این منطقه است.»
استرالیا حدود ۴۰ درصد واردات LNG ژاپن را تأمین میکند.
پیامدهای انسانی جنگ
در
داخل ایران نیز به نظر میرسد هزینهٔ انسانی جنگ رو به افزایش است.
خبرگزاری «فعالان حقوق بشر» (هرانا) مستقر در آمریکا میگوید در دو هفته
نخست جنگ دستکم چهار هزار و ۷۶۵ نفر کشته یا زخمی شدهاند.
به گفته این نهاد، این آمار شامل ۱۲۹۸ کشته غیرنظامی، از جمله دستکم ۲۰۵ کودک، و ۶۵۴ زخمی غیرنظامی است.
هرانا
همچنین گزارش داده از ۹ اسفند تاکنون نزدیک به پنج هزار و ۵۰۰ حمله در
سراسر ایران ثبت شده که همهٔ ۳۱ استان و دستکم ۲۰۹ شهر را تحت تأثیر قرار
داده است.
این نهاد حقوق بشری تأکید کرده این ارقام حداقل آمار تأییدشده است و ممکن است با ادامهٔ بررسیها افزایش یابد.
آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد نیز برآورد میکند از زمان آغاز درگیریها حدود ۳.۲ میلیون نفر در داخل ایران آواره شدهاند.
مقامهای
ایرانی میگویند دستکم ۵۶ اثر فرهنگی و تاریخی نیز آسیب دیدهاند؛ از
جمله کاخ گلستان در تهران که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و
بخشهایی از میدان نقش جهان در اصفهان.
با وجود بمبارانهای شدید، مقامهای ایران اعلام کردهاند قصد دارند به جنگ ادامه دهند.
