واکنش جناح های ضد طالبان به اعلام 'کابینهٔ' طالبان
اعلام کابینه سرپرست از سوی گروه طالبان، واکنش های تندی احزاب، جناج ها و کارشناسان سیاسی را در پی داشت، به خصوص جناح های ضد این گروه.
برخی از جناح های ضد طالبان هشدار داده اند که در مورد حکومت آینده و جغرافیای آن، به زودی موقف شان را اعلام خواهند کرد.
احمد مسعود که "جبههٔ مقاومت ملی افغانستان" را رهبری می کند و در حال حاضر در جبهات ولایت پنجشنیر و ولسوالی های سه گانهٔ اندراب--پلحصار، بنو و ده صلاح بر ضد طالبان می جنگد، با نشر اعلامیه ای اعلام کابینهٔ طالبان را "غیر قانونی و نماد بارز دشمنی این گروه با مردم افغانستان" خوانده است.
آقای مسعود در این اعلامیه گفته است که مردم کشورش در گذشته "در برابر تمامیت خواهی، افراطیت، زن ستیزی حکومت تروریستان مقاومت کردند و امروز نیز تا نجات کشور از دست ترورستان و طالبان به مقاومت ادامه میدهند و حکومت غیر قانونی و نامشروع طالبان در کابل را تهدید به ثبات و امنیت افغانستان، منطقه و جهان می دانند."
آقای مسعود در این اعلامیه خواهان ایجاد حکومت مردم سالار شده و گفته است که جبههٔ مقاومت به رهبری وی پس از مشوره با شخصیت های سیاسی و کادر های تخصصی به زودی در قسمت حکومت آینده تصمیم خواهد گرفت.
صلاح الدین ربانی، رهبر جمعیت اسلامی افغانستان، با نشر اعلامیه ای گفته است که طالبان بر خلاف ادعای شان مبنی بر ایجاد حکومت همه شمول، حکومتی را تشکیل داده است که طیفی بزرگی جامعه را نادیده گرفته است.
در بخشی از این اعلامیه آمده است که "ترکیب اعلام شده امروز کابینه طالبان نشان داد که این گروه "از لحاظ انحصارگرایی و نگاه افراطی قومی به مسأله سیاست و قدرت در افغانستان، از حاکمان تحمیلی قبلی بر این کشور نیز یک قدم فراتر گذاشته اند."
آقای ربانی با اشاره به حکومت های گذشتهٔ افغانستان هشدار داده است که ادامه وضعیت کنونی، افغانستان را برای نسل ها صدمه می رساند و تاکید کرده است که "با اطمینان خاطر می گوییم که تداوم این سیاست غلط انحصارگرایانه، نه تنها افغانستان را در رسیدن به صلح و ثبات پایدار کمک نمیکند، بلکه بحران، این کشور را به جاهای خطرناکتری خواهد کشانید که هیچ گروه و طرفی توان حل آن را نداشته باشد."
آقای ربانی ابراز امیدورای کرده است که جامعه بین المللی به خصوص کشور های همسایه و منطقه، حکومت طالبان را به رسمیت نشناسند.
عطا محمد نور، رهبر شاخهٔ انشعابی جمعیت اسلامی، نیز اعلام کابینهٔ طالبان را خلاف هر نوع قانون و "تک قومی" خوانده، اما گفته است که چنین انتظار را از گروه طالبان داشت.
آقای نور در یک پیام فیسبوک خود نوشته است:"آن چنانی که انتظار می رفت، طالبان پس از اشغال افغانستان، حکومتی را اعلان کردند که در هیچ جای قانون اساسی کشور جایگاه ندارد و فاقد تخصص گرایی محض است."
آقای نور در این پیام همچنین گفته است که "افغانستان پس از بیست سال مبارزه برای شکل دهی نظام مردم سالار، اینک در جایگاهی قرار گرفته است که با تاسف حکومت اپارتاید تک قومی، طالب شمول، غیر متخصص، بدون حضور زنان و بر خلاف روح صریح قانون اساسی حاکم شده است"و هشدار داده است که "بزودی در هم سویی با سایر رهبران سیاسی، دیدگاه جدید خویش را در مورد ساختار شکنی سیاسی و جغرافیایی اعلام میکنم."
عبداللطیف پدرام، رهبری کنگرهٔ ملی افغانستان/ خراسان، در مصاحبه ای با صدای امریکا گفت که "دولت طالبان" نا تکمیل است و فقط "ریاست الوزرا" دارد که همه شمول نیست، اما تاکید کرد که کابینهٔ طالبان نه تنها همه شمول نیست، بلکه برای هیچ جناحی داخلی و خارجی قابل پذیرش نیست، زیرا طیفی بزرگی از جامعه را کاملا نادیده گرفته است.
آقای پدرام همچنین گفته است کابینهٔ طالبان از لحاظ جنسیتی و مذهبی فاقد اعتبار است و حتا یک شیعه مذهب در کابینهٔ این گروه وجود ندارد "و بنا براین در جهان مدرن هیچ کسی با طالبان همسو نیست، هیچ کسی، نه زن، نه مرد، نه کمونیست، نه سوسیاست، نه چپ، نه راست، نه سرمایه دار، نه لبرالیسم، نه لبرالسیم نو. هیچ وجدان آگاه با اینها در تفاهم نیست."
رحمت الله نبیل، رییس پیشین امنیت ملی افغانستان، درصفحهٔ فیسبوک خود در واکنش به اعلام کابینهٔ طالبان نوشته است "کابینه نیست. کاملا مدرسهٔ اکوره ختک حقانیه" است، جاییکه اکثر طالبان در آنجا آموزش دینی دیده اند. .
نظریات کارشناسان
در پهلوی سیاستمداران ضد طالبان، کارشناسان سیاسی مستقر در غرب نیز به این باوراند که کابینهٔ طالبان نشاندهٔ یک واقعیت است و آن اینکه این گروه جز اعضای خود، تحمل پذیرش دیگران را ندارد.
سید زمان هاشمی، تحلیلگر سیاسی مستقر در بریتانیا، حکومت های پیشین افغانستان را با کابینهٔ طالبان به مقایسه گرفته و می گوید که کابینه این گروه "چرخش ۳۶۰ درجه در نظام حکومتداری افغانستان را نشان می دهد."
آقای هاشمی به صدای امریکا گفت که "در ۲۰ سال گذشته معیار های تحصیلات در غرب، وابستگی به احزاب جهادی، نکتایی و دریشی های براند غربی، نقش در جهاد علیه روس، وابستگی به این سفارت و آن سفارت، داشتن پاسپورت خارجی ، معیارهای توازن قومی وسمتی بود."
اما به گفتهٔ این تحلیلگر سیاسی مستقر در بریتانیا "حال وابستگی به پاکستان، تحصیلات درمدارس پاکستانی، مدارس حقانی ، پیشوند ملا و مولوی، عبا و قبای مذهبی است" که به گفتهٔ وی به هیچ عنوان به معنی همه شمول نیست.
ادریس رحمانی، تحلیلگر سیاسی مستقر در ایالات متحده به صدای امریکا گفت که "حکومت [طالبان] اساسا در سطح افغانستان همه شمول نیست. ولی در سطح طالبان در بین شبکهٔ حقانی و شورای کویته همه شمول به معنای این است که برای شبکهٔ حقانی سه و یا چهار وزارت داده شده است."
مایکل سمپل، استاد در"انستتیوت مطالعات تحول منازعه و عدالت اجتماعی" پوهنتون کویین لندن و کارشناس مسایل افغانستان، نیز به این باور است که کابینهٔ طالبان نه برای جریان های مخالف آن و نه برای جامعه بین المللی قابل پذیرش خواهد بود.
اقای سمپل در مصاحبه ای با صدای امریکا گفت که "ادارهٔ سرپرست طالبان از افغانستان نمایندگی نمی کند، فقط از طالبان تشکیل شده است، به عبارهٔ دیگر از روحانیون و جنگجویان سنی این گروه تشکیل شده است. زنان در آن حضور ندارند، و از جمله چهار گروه [عمدهٔ] قومی، سه گروه آن تقریبا حذف شده اند."
این کارشناس مسایل افغانستان همچنین گفت که دپلومات ها و رهبران افغانستان از سه سال به این سو به طالبان مشوره دادند تا از تحمیل ادارهٔ طالبانی اجتناب کنند.
او می گوید که حال تحمیل چنین حکومت موجب مقاومت روز افزون بر ضد این گروه خواهد شد و حتا طالبان شمال به این نتیجه خواهند رسید که آنان نیز نادیده گرفته شده اند و به حاشیه رانده شده اند.
مایکل کوگلمن، تحلیلگر مسایل جنوبی آسیا در مرکز تحقیقات ودرو ولسن مستقر در شهر واشنگتن دی سی، در مصاحبه ای با صدای امریکا نظر مشابهی را بیان کرد.
آقای کوگلمن گفت "این به هیچ وجه یک حکومت همه شمول نیست، زیرا عمدتا از طالبان تشکیل شده است. زنان در آن حضور ندارند."
اما این تحلیلگر امریکایی می گوید که شاید طالبان در آینده برخی از برخی از تکنوکرات های غیر طالبان و برخی از زنان را در حکومت خواهید داشت، اما آنان از قدرت و نفوذ برخوردار نخواهند بود.
آیا جامعهٔ بین المللی طالبان را به رسمیت خواهد شناخت
جامعۀ بین المللی همواره تاکید بر ایجاد حکومت همه شمول بوده که در آن همه اقوام و اقشار سیاسی افغانستان سهیم باشند، اما اعضای کابینۀ سرپرست طالبان تماماً اعضای این گروه استند و نه زنان در آن حضور دارند و نه هم تنوع قومی افغانستان در آن در نظر گرفته شده است.
با اینحال، ذبیح الله مجاهد، یکی از سخنگویان طالبان گفته است که به "دلیل حالت بحرانی در افغانستان" کابینۀ کنونی موقتی بوده و در آینده بهبود خواهد یافت، اما معیار بهبود را مشخص نکرد.
حال در پهلوی مخالفان ضد طالبان، کارشناسان غربی به این باوراند که کابینهٔ طالبان موجب خواهد شد که جامعه بین المللی از به رسمیت شناختن طالبان فاصلهٔ بیشتر بگیرد.
پیتر برگن، معاون مرکزی پژوهشی امریکای نوین مستقر در واشنگتن دی سی میگ گوید که حضور اعضای شبکهٔ حقانی در کابینهٔ طالبان سبب خواهد شد تا کشور های غربی طالبان را به رسمیت نشناسند.
آقای برگن در مصاحبه ای با صدای امریکا گفت که "شاید روس ها، چینی ها، پاکستانی و قطری ها طالبان را به رسمیت بشناسند، اما نه کشور های غربی. [کشور غربی] قبل از حملات یازدهم سپتمبر طالبان را به رسمیت نشناختند، حال چرا با اعلام این کابینه به رسمیت بشناسند؟"
آقای برگن که نویسندهٔ پنج کتاب در مورد اسامه بن لادن و شبکهٔ القاعده است، حضور رهبران شبکهٔ حقانی را در کابینهٔ طالبان، یکی از دلایل عمدهٔ میخواند که کشور های غربی این حکومت را به رسمیت نشناسند.
این تحلیلگر امریکایی می گوید که حتا امارات متحدهٔ عرب و عربستان سعودی که در گذشته طالبان را به رسمیت می شناختند، به احتمال زیاد این گروه را حال به رسمیت نخواهند شناخت، زیرا ریاض اخوان المسلمین را جنایتکار و تروریست می خواند، بنابراین، دلیلی وجود ندارد که طالبان را به رسمیت بشناسد، اما ایران شاید.
او گفت که "سراج حقانی یک تروریست جنایتکار است. به گفتهٔ ملل متحد، او بخشی از شورای رهبری القاعده است. او روابط قوی با القاعده دارد. حال که او سرپرست وزارت داخلهٔ شده است، این یک خبر بد برای افغانستان است."
آقای کوگلمن نیز به این باور است که کشور های مانند چین، روسیه و پاکستان طالبان را به رسمیت خواهند شناخت، زیرا برای آنان اطمینان از مسایل امنیتی و مبارزه بر ضد دهشت افگنی مهم تر از همه شمولیت حکومت افغانستان است.
مایکل سپمل می گوید که کشور های غربی زیر فشار قرار دارند تا در جستجوی راه های تعامل با طالبان باشند تا از بروز بدترین فاجعه جلوگیری شود، اما تعیین اعضای کابینه توسط این گروه، تلاش ها برای تعامل با طالبان را دشوار تر می سازد، به خصوص تقرر سراج حقانی به حیث سرپرست وزارت داخله و تقرر یک آموزگار حملات انتحاری این شبکه به حیث معاون استخبارات افغانستان.
با این حال، سخنگوی وزارت خارجهٔ ایالات متحده با نشر اعلامیه ای گفته است که فهرست کابینهٔ سرپست طالبان را مشاهده است که متشکل از اعضای ارشد این گروه است و زنان در آن حضور ندارند و نگرانی خود را در مورد سابقهٔ برخی از اعضای کابینه طالبان بیان کرده است.
در این اعلامیه آمده است امریکا اظهارات طالبان را درک می کند که این کابینهٔ سرپرست است، اما تاکید کرده است که "ما طالبان را بر اساس عملکرد شان مورد قضاوت قرار می دهیم، نه حرف ها. اما توقعات خود را به صورت واضح بیان کرده ایم که افغان های سزاوار حکومت همه شمول استند.
در این اعلامیه بار دیگر بر تعهد گروه طالبان اشاره شده تا آنان شهروندان خارجی و آنعده افغان هایی را که اسناد سفر را دارند، اجازه دهند تا به صورت مصوون افغانستان را ترک کنند، از قلمرو افغانستان برای تهدید سایر کشور ها استفاده نشود و شرایط مساعد شود تا کمک های بشری به شهروندان نیازمند افغانستان فراهم شود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر